DOLAR
7.3985 +0.43
EURO
9.0105 +0.76
ALTIN
443.417 +0.23
BIST
1542 -0.64
-1°
19.01.2020, 19:34 64

Merkez Bankası'ndan Faiz İndirimi Kararı

Birkaç gün önce haber kanallarında “Merkez Bankası faizleri indirdi” başlığını muhtemelen görmüşsünüzdür. Bu ifadede geçen faizin hangi tür faiz olduğunu ve piyasa üzerindeki etkisini anlamak için birkaç açıklama yapmamız icap edecektir. Öncelikle Merkez Bankası faiz indirmedi, birileri Merkez Bankası'na faizleri indirmesini söyledi. İndirilen bu faiz ise Haftalık Repo İhalesi'dir (Politika Faizi). Faiz indiriminin etkisi üzerine konuşmak için henüz çok erken olduğu için bu yazımızda sadece politika faizini yorumlarken bilmemiz gereken konuları aktaracağım. Öncelikle Merkez Bankası tarafından uygulanan faizleri belirtmekle konuya girmiş bulunalım.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (TCMB) uyguladığı faizler:
Gecelik Faiz (Koridor Faizi), Haftalık Repo İhalesi (Politika Faizi) ve Geç Likidite Penceresi Faizi
.

Gecelik Faiz (gecelik faiz, koridor faizi, fonlama faizi): TCMB’nin, hesaplarını kapatabilmek için gecelik olarak borç almak ya da ellerinde kalan paraları gecelik olarak borç vermek isteyen bankalara uyguladığı faizdir. TCMB bu yolla ikincil piyasada oluşan kısa vadeli faiz oranlarını, döviz kurlarını ve kredilerin büyüme hızını etkileyebiliyor.

Haftalık Repo İhalesi (Politika Faizi): TCMB, 1 hafta vade ile repo ihalesi açıyor, bankalar ellerindeki tahvil ve bonoları TCMB’ye verip karşılığında para alıyorlar ve vade sonunda parayı iade edip kâğıtlarını geri alıyorlar. Bu süreç içerisinde uygulanan faize politika faizi diyoruz. Merkez Bankası bu şekilde banka ve finans kurumlarının piyasada uyguladığı faiz oranlarını, bankalardan alınan kredilerin miktarını, hisse senedi ve döviz gibi varlıkların fiyatlarını etkileyebiliyor.

Geç Likidite Penceresi Faizi: Hesaplarını kapatmak ya da ellerinde bulunan parayı borç vermek için son ana kadar bekleyen bankalara uygulanan caydırıcı faiz oranını ifade ediyor. Bu uygulama saat 16.00 ile 17.00 arasında işleme alınıyor.

Repo, önceden belirlenmiş bir tarihte, önceden belirlenmiş bir fiyattan geri satın alınacağı taahhüt edilen bir değerin satışını simgeler. Kısacası, bir menkul kıymetin geri alma taahhüdü ile satılmasıdır.

Merkez Bankası 16.01.2020 tarihi itibariyle %12 olan Haftalık Repo İhalesi'ni, başka bir deyişle Politika Faiz oranını %11.25’e düşürmüş oldu. Yani Merkez Bankası %12 değil de %11,25’ten tahvil veya bono alışı gerçekleştirecek.

Faiz geleceği, enflasyon geçmişi, döviz kurları ise şu anı temsil eder. Enflasyonu yüksek, döviz kuru yüksek ülkeler için (Devalüasyon yaşanan, özellikle dolarize olmuş bir ülke için) faizlerin indirilmesi bir intihar girişimi olarak değerlendirilebilir. Yapılan bu faiz indirimlerinin tek sebebinin politik amaçlara hizmet olduğu aşikârdır. Sırf birisi dedi diye yapılan bir işlemden öteye geçmeyecek bir karar olduğunu ifade etmekte fayda vardır. Zira faiz indirimlerinin ekonomiye etkisi negatif olmaktadır. Oysaki faiz indirimlerinin mevcut ekonomik sistemde pozitif etkide bulunması beklenir. Faiz indirimlerinin bazen göz boyamak/tamamen politik amaçlar için yapıldığı da tecrübe ettiğimiz bir durumdur.

Şöyle ki 16.01.2020 tarihi itibariyle Gecelik Faiz %12,75, Politika Faizi %11,25 olduğunu biliyoruz. Merkez Bankası, bir süreliğine (belirsiz süreli) haftalık repo ihalesi açmayacağını açıklarsa Merkez Bankası’nın bankalara yapacağı fonlamanın faizi %12,75 olabilir. Dolayısıyla %12’den %11,25’e düşürülen faiz, %12,75 olarak işleme alınabilir.

*Mayıs 2019’da Böyle bir işlem yapıldığı notunu düşmüş olalım.

İndirilmesinden ziyade faizin uygulanmasına, piyasaya etkisine bakılacaktır. Baz enflasyon ve indirilen faizin etkisini görebilmek için 2-3 ay beklememiz gerekebilir.

Merkez Bankasının faiz kararlarını anlamak ve faizlerin uygulanması konusunda sağlıklı kararlar verebilmek için, olayları doğru okumak adına birkaç faizi daha bilmek gerekir. Onları da kısaca ve anlaşılacak şekilde şöyle ifade etmemiz mümkündür.

Hazine, kamu kesimi açıklarını kapatmak ve geçmiş yıllardan gelen anapara ve faiz borçlarını ödeyebilmek için iç borçlanmayı, Devlet Tahvili (vadesi 1 yıl ve daha uzun kâğıtlar) ya da Hazine Bonosu (vadesi 1 yıldan kısa kâğıtlar) ile yapmaktadır. Bu borçlanma kâğıtlarının hepsine Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) adı verilir. Hazinenin iç borçlanma ihalelerinde belirlediği faize DİBS faizi ya da Hazine Faizi adı verilir. Gösterge faizi ise vadesine 2 yıl kalmış olan ve 3 ayda bir kupon ödemeli olan alım satım olarak çok işlem gören Devlet Tahvilinin ikincil piyasadaki faizidir.

Son olarak belirtmeliyim ki; politika aldatıcıdır, dürüst değildir ve hakikatten uzaktır. Politikanın kendisi böyle iken, politikanın faizi ne kadar inandırıcıdır?

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

-1°
sisli
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:30
Güneş 07:57
Öğle 13:06
İkindi 15:41
Akşam 18:05
Yatsı 19:26

Gelişmelerden Haberdar Olun

@