DOLAR
7.3665 -0.40
EURO
8.9421 -0.16
ALTIN
442.784 -0.74
BIST
1552 -1.08
-4°
22.01.2020, 20:46 97

Bir Derviş, adı Kemal

Yıl 2001, konumumuz Türkiye, konumuz kriz.

Washington DC’den bir Derviş geldi, adı Kemal. Bürokraside yeni bir süreç inşa ediliyordu.  Şu an ki hükümet iktidara hazırlanıyordu. Bir enkaz devralmaları icap ederdi, çünkü kurtarıcılar en zor anlarımızda çıkarlar ya da sahneye en son solistler çıkar mı desek? 

Bir kriz baş gösterdi 2001 senesinde. Dönemin başbakanı krizden kurtuluş için bir kurtarıcı davet etti Türkiye’ye. Kurtarıcı Derviş, 3 Mart 2001 tarihinde göreve geldi. Dedim ya, günümüz hükümeti iktidara hazırlanıyor diye. Onlar dindardı, o yüzden yapamayacakları şeyleri başkasına yaptırılması icap ederdi. Yeni kadroyla eski düzen devam edecekti. Düzenin adı BDPS, yani Borca Dayalı Para Sistemi. Sürecin istenildiği gibi sürmesi ve sürdürülebilir olması için gerekli olan düzen buydu. Peki, borç olur da faiz olmaz mı? Hehh, işte Derviş’in Türkiye’ye geliş sebebi tam olarak bu: Faiz.

Göreve gelen Derviş’in talebi ve talimatı üzerine, 25 Nisan 2001 tarihinde Merkez Bankası Kanununun 56. Maddesinde bir değişiklik yapıldı. Değişikliğe göre kamu kurum ve kuruluşlarının birinci elden borç almasının önüne geçildi. Kamu kurumuna para mı lazım, gitsin bankadan alsın denildi.

Özerk bir yapısı olan Merkez Bankası bu süreçte para bastı. Bastığı paraları bankalara (x) faizle verdi. Kamu kurumu da A bankasından (x+y) bu parayı aldı ve faizle borçlanmış oldu. Böylelikle bankaları kurtarmak adına ülkenin batırıldığı bir sürece geçildi. Bu süreçte IMF ile yapılan antlaşmalar ve borçlanmalara girmiyorum bile. Çünkü bir maddede yapılan ufak bir değişiklik yüzünden koskoca Türkiye ağır bir şekilde borçlandırıldı.Türkiye ek faizlerle borçlarına borç eklenmiş oldu. Ülkemizin şu an ki borcunun (1.328,8 milyar TL) en büyük sebebi 56. Madde olduğu unutulmamalıdır.

2020 yılı itibariyle faizin bütçedeki payı 139 Milyar TL. Ne kadar büyük para olduğunu anlatmak adına şöyle bir örnek vereyim: 

Hani şu TOKİ'nin yaptığı 700 Bin konut var ya, onun iki katı kadar konut yapsak ve bedava dağıtsak oluşacak maliyet bile planlanan bütçedeki faize eşit olmuyor. 

Konuyu dağıtmadan geri dönelim, asıl Mevzumuz Merkez Bankası.

Merkez Bankası'nın özerk bir yapısı olduğunu ifade etmiştim. T.C. yasalarına bağlıdır. Bu yasalar çerçevesinde işleyişini sürdürür. Yakın zamanda Merkez Bankası'nın başkanını değiştirmişlerdi. Yerine istedikleri kişiyi atamışlardı. Bu durum tıpkı siyah attan inip beyaz ata binmek gibi. Atlar değişti ama binici aynı. Ve bu arada, atın değiştirilmesinin sebebi de ters ters yürümesi imiş.

Unutulmamalıdır ki, özerk bir yapıdan söz ediyorsak bu yapının içten bağımsızlığı olmak zorunda. Yani kendi kendini yönetebilen, kendi kararlarını kendi verebilen bir yapısı olmalıdır. Aksi takdirde güven zedelenir ve güveni zedelenen kurumun kararları beklenen etkiyi gösteremeyecektir. 
Merkez Bankası'nın geçen haftaki faiz indirim kararına bakacak olursak;

  • Merkez Bankası başkanının atanması siyasi,
  • Faiz indirim kararı siyasi,

Faiz kararınını ilk açıklayan kişi siyasi bir lider olduğundan, karar ya negatif ya da nötr olacaktır. Aksini beklemek biraz polyannacılık olur.

“Peki ne yapılmalıdır?” sorusuna en doğru cevap 56. Maddedeki ‘kamu kurumu’ ifadesinin kaldırılması ve kamu kurum ve kuruluşların direkt Merkez Bankası'ndan borçlanmasının yolu açılmalıdır. Kurumlar anca bu şekilde katlanan faizden kurtulacak ve borç yüklerini hafifletecekler. Ve daha da önemlisi, siyasi merciiler Merkez Bankası'nın kararına müdahale etmemeli, açıklanan karara uymalıdır.  

*Bu önerim mevcut yapı için geçerlidir. Yoksa faizi (Borç) savunduğumdan değil. Faizsiz bir ekonomik düzenin inşası mümkündür. Bir sonraki “Faizsiz Ekonomi” konulu yazımızda görüşmek dileğiyle...

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

-4°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 19 12
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:31
Güneş 07:59
Öğle 13:05
İkindi 15:38
Akşam 18:01
Yatsı 19:23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@