15.01.2020, 21:59 90

Diyanet'in TOKİ ile İmtihanı

TOKİ nedir?” diye sorarsanız sizlere şu cevabı vereceğim: Birkaç yıl öncesine kadar yasal olmayan emlak vergisini ev sahibi (!) olanlardan alan, yurtdışına çıkış harcının aktarıldığı, Güney Afrika’dan ithal edilen otomobillerden alınan %10 verginin aktarıldığı, ev yapan ama satamayan ve devlete bağlı çalışan bir yapı derdim sanırım. Ara sıra kampanya yapıp açlık sınırının altındaki asgari ücret ile geçinmeye çalışan garibanı, açlık sınırı ve yoksulluk sınırı arasında bir tutara ev sahibi yapmaya çalıştığına şahit olmaktayız. Üstelik adına vade farkı/konut kredisi dediği, ama esasında adı faiz olan mefhumu da %0.49 oranında sabit tutarak yapıyor şu sıralar. Bazı dini cemaatler bu oranın faiz olmadığı konusunda mutabık kalıp bunun caiz olduğunu ifade ediyor. Dini hassasiyeti olan azınlık kesimi de harama bulaştırmaktan geri durmuyorlar ayrıca.

Konuyu kavramamız için öncelikle birkaç kavramı açıklığa kavuşturmamız gerekiyor.

Faiz, Vade Farkı, Konut Kredisi, Haram, Helal, Caiz ve İmtihan…

Faiz, nam-ı diğer Riba: Günümüz ekonomisinde, başkasının parasını belli bir süre kullanmak, işletmek için ödenen para veya kiralanan paranın kira bedeli olarak karşımıza çıkıyor. Ama ben faizi “Şeyi Şeyle Şeylemek” olarak tanımlıyorum. Ama şey, “emek faktöründen bağımsızsa” diye şartlandırıyorum tabi. Bu ifadeyi, anlaşılmaması ya da yanlış anlaşılması ihtimaline karşı biraz açmak istiyorum. Şey yerine Para kelimesini kullanalım. “Parayı Parayla Paralamak” yani para verip para alıyoruz ama daha fazla alıyoruz. Hiç emek vermiyor, hiç çalışmıyoruz ve oturduğumuz yerde paramız artıyor. İşte böyle bir zulümden bahsediyoruz. Geçen yıla kadar konut kredileri %0,99 iken, devlet bankaları %0,79 olarak güncelledi oranını. TOKİ aracılığıyla ise %0,49 olarak işletiyor Şeyini. *Şeyi ilerde nasıl isimlendireceğinizi takdirinize bırakıyorum.

Faizin tam olarak ne olduğunu şu örnekle anlatmak mümkün olacaktır: İslâm’ın büyük Âlimlerinden Numan Bin Sabit (İmam Hanefi) bir gün bir şahısla beraber ilerlerken yanındaki zat, ''Ya imam yorulduk, şu duvarın dibinde biraz dinlenelim, hem kavurucu güneşten de korunuruz'' demiş.

İmam da ''Bu ev kimin?'' diye sorunca yanındaki zat “Falancanın evidir.” demiş. Bunun üzerine İmam da ''Olmaz, burada dinlenmem bana helal değildir'' demiş. ''Bu zatın bana borcu var. İzni olmadan buradan faydalanırsam faize bulaşmış olmaktan korkarım'' demiş.
Buradan anlaşılacağı üzere faiz sadece paranın işletilmesi değil, başkasına verilen borçtan dolayı borçlunun farklı durumlarından da istifade etmek, onun rızası olmadan ‘bana borcu var, bir şey diyemez, yapamaz’ düşüncesi ile faydalanmak da faizin bir çeşididir. Esasında faizde gabin söz konusudur. *Gabini başka bir yazımızda kaleme alacağım için değinmeyeceğim şu an.

Vade Farkı: Bir malın peşin olmadan yani taksit şeklinde veya farklı zamana yayılarak satışının yapılmasından dolayı oluşan fark olarak tanımlamamız mümkündür. Vade farkının faizden net olarak ayrıldığı 2 hususa değinmek yeterli olacaktır, anlaşılması açısından.

Birincisi, vadeli satışta malın fiyatı en baştan belirtilir, satış gerçekleşir ve satıştan sonraki süreç içerisinde borçta -ödeme yapılmadığı takdirde- artış veya azalış görülmez. Oysa faizde gecikmeden dolayı fark doğar. İkincisi ve en önemli fark ise vade farkı mal-para ilişkisinden doğar. Faiz ise temelinde para-para ilişkisinden doğar.

Konut Kredisi: Alınmak istenen konutun ipotek altında tutulma şartı ile alıcıya tanınan ve belirlenen faiz oranlarıyla geri ödemesi yapılması planlanan kredi türüdür. Düşünsenize bir şey alıyorsunuz ama şey sizin değil. Çünkü sizin yerinize parayı başkası vermiş. Ve siz parayı verene borçlanmış oluyor, verdiği paraya karşılık para ödüyorsunuz. Bu durumda para-para ilişkisi doğacağı için faiz meydana çıkıyor. Dolayısıyla konut kredisi faizin kendisidir. Hatırlayın, konut kredisi %0,49 idi.

Haram, Helal ve Caiz: Haram, Allah tarafından kesinkes yasaklanan şeydir. Helal ise Allah tarafından kesinkes yasaklanmayan şeydir. Bir de bunların arasında şartlar dâhilinde müsaade edilen, hatta kişiler arasında bile farklı değerlendirilen bazı durumlar vardır. Bu durumlara caiz olma durumu denir. Caiz kelimesi etimolojik olarak uygun demektir.

Diyanet'in TOKİ için caizdir fetvasından yola çıkarak kim için haram, kim için caizdiri ifade ettikten sonra verecekleri imtihan ile yazımızı nihayete erdirmeyi umuyorum.

İslâm Fıkhında, bir evi kiralayacak kadar bile parası olmayan kişi, uygun şartlarda kredi bulursa, o konuda kendisine ruhsat vardır ve krediyi kullanması caiz olur.

Bir örnekle ifade edelim: Bulunduğumuz bölgede ev kiralarının en düşük 1000 TL olduğunu düşünelim. Ama bizim ise aylık 750 TL verebilecek gücümüz var ve bu yüzden kiralık eve bile çıkamıyoruz. Bir banka ya da kişi veyahut bir devlet kuruluşu (TOKİ gibi), bize aylık 750 TL imkânla ev sahibi olmayı taahhüt ederse o kişi buna yanaşabilir. Onun için caiz olur. Bugünkü şartlarda TOKİ'nin kiralarına baktığımızda normal kiraların üzerinde bir ödemesi görüldüğü için herkese haramdır. “Harama caiz demek, sırattan geçilmesini garanti etmek demektir, ben bu garantiyi veremem. Faizin azı da çoğu da haramdır.” demişti bir hocaefendi (Allah razı olsun kendisinden). Diyanetin verdiği bu fetva ile içinde bulunduğu imtihan tam olarak bu. Diyanet, sırattan geçme garantili konut satışı yapmaktadır, an itibariyle.

Bir Hadis-i Şerifle bitirmek arzusundayım yazımı.

İyilik, nefsin yatıştığı şeylerdir, kötülük ise –insanlar sana fetva verseler bile- nefsinde tereddütler meydana getiren şeydir.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı

Gelişmelerden Haberdar Olun

@