DOLAR
7.4160 +2.19
EURO
8.9680 +1.06
ALTIN
412.698 -1.41
BIST
1471 -1.14
12°
20.01.2021, 12:23 437

1945 Sonrası Eğitim Sistemi ve Fulbright Gerçeği-1

Fulbrigt Anlaşması Nedir?

İkinci Dünya Savaşı sonrası Rus tehdidine karşı ABD’den silah yardımı alıyor. Türkiye ile ABD arasında silah yardımı anlaşması imzalanıyor. Her ne hikmetse ABD’den alınacak bu silahlar için ABD’den borç para alıyor devrin hükûmeti.  Sonrasında ise fedakâr ABD, söz konusu borcu hibe etme kararı alıyor. Bununla da yetinmiyor dönemin iktidarına birlikte eğitim komisyonu kurulmasını ve bu hibenin de komisyon tarafından harcanmasını teklif ediyor. Borçtan kurtulma düşüncesiyle tuzağa çekilen hükûmet yetkilileri ABD’nin eğitim komisyonu teklifinin ardındaki gizli emellerini maalesef görememiştir.

Altında kimlerin imzası var?

Türkiye ve ABD Hükûmetleri Arasında Eğitim Komisyonu Kurulması Hakkındaki Anlaşma’nın imzalandığı ve “Fulbright Eğitim Komisyonu’nun kurulduğu dönemde Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Başbakanlar sırasıyla Mehmet Recep Peker ve Hasan Saka, Millî Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer’dir. 

ABD'nin hedefleri nelerdir?

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Amerika Birleşik Devletleri Hükûmeti arasında 27 Şubat 1946 tarihinde Kahire'de imzalanan ve 18/03/1950 tarih ve 7460 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anlaşmanın maddelerinden bazıları şu şekildedir: “Türkiye'de Birleşik Devletler Eğitim Komisyonu namı altında bir komisyon teşkil olunacak ve bu komisyon işbu Anlaşmanın hükümleri dairesinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından temin edilen paralarla finanse edilecek olan eğitim programının idaresini kolaylaştırmak için ihdas ve tesis edilmiş bir teşekkül olarak Türkiye Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri Hükümetleri tarafından tanınacaktır.” 

Bu madde ile Komisyon, Türk Millî Eğitim’inin ders programlarının hazırlanmasında etkin rol oynama hakkına kavuşmuştur. Komisyon, söz konusu tarihten itibaren müfredatta ve ders kitaplarında ABD lehine ciddi değişiklere imza atılmasını sağlamıştır.

Eğitimimiz sömürgeleştirildi mi?

“Türkiye 'de kâin okul ve yüksek öğretim müesseselerinde Amerika Birleşik Devletleri vatandaşları tarafından veya bunlar namına yapılacak tahsil, araştırma, öğretim, ve sair eğitim faaliyetlerini veya [Nefsi Birleşik Devletler, Havaii, Alaska (Aleutian Adları dâhil), Puerto Eico ve Virgin Adları haricinde] kâin Birleşik Devletler okul ve yüksek öğretim müesseselerinde Türkiye vatandaşlarının tahsil, araştırma, öğretim ve sair eğitim faaliyetlerini, nakliye, tahsil ücreti, maişet ve öğretimle ilgili diğer masrafların tediyesi de dâhil olmak üzere, finanse etmek veya Birleşik Devletler, Havaii, Alaska, (Aleutian Adaları dâhil), Puerto Rico ve Virgin Adalarında kâin Birleşik Devletler okul ve yüksek öğretim müesseselerine devam etmek arzusunda bulunan Türkiye vatandaşlarının, bu müesseselere devamları Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlarını ve bu kabil okul ve müesseselere devam imkânlarından mahrum kılmamak şartıyla, seyahat imkânlarını temin etmek.”

Bu madde ile ülkemizin parlak öğrencileri sadece ABD’ye gönderiliyor. Seçilen öğrenciler bu komisyonun onayıyla ABD’ye gidiyor, orada ABD eğitim sistemi içerisinde adeta asimile olarak Türkiye’ye dönüyor.

Bu komisyonun yetkileri nelerdir?

Komisyon, yukarda yukarıda belirtilen amaçlarını gerçekleştirmek için söz konusu Anlaşmanın 10. maddesindeki hükümler doğrultusunda lüzumu hâlinde aşağıdaki yetkileri de kullanabilecektir:


“1. Komisyon veznedarını veya komisyon tarafından tensip edilecek diğer bir şahsı, mezkûr veznedar veya diğer şahıs namına açılacak banka hesaplarına yatırılmak üzere, para tesellümüne mezun kılmak. Veznedarı veya bu suretle memur kılman şahsın tâyini Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı tarafından tasvip edilecek ve tesellüm edilen paralar Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı tarafından tesbit edilecek bir depoziter veya depoziterler nezdinde yatırılacaktır.”


2. İşbu Anlaşmada tesbit edilen şart ve kayıtlar dâhilinde, işbu Anlaşma ile kabul edilen gayelerin tahakkuku için, tediyat yapılmasına, para bağışlarında bulunulmasına ve avans verilmesine Komisyon veznedarının veya komisyonca tensip edilecek diğer bir şahsı salâhiyattar kılmak.”

Özeti, Komisyonun mali işlerini Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı tarafından idare edilecek ve memurlarının atamasında onayı aranacaktır, deniliyor.

5. Madde ne anlama geliyor?

“Madde-5. Komisyon, dördü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve dördü Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olmak üzere sekiz azadan müteşekkil bulunacaktır. Bunlara ilâveten Amerika Birleşik Devletlerinin Türkiye'deki diplomatik heyetinin başı (Misyon Şefi) Komisyonun fahrî başkanı olacaktır. Misyon Şefi komisyonda oyların eşitliği hâlinde son kararı verecek ve komisyon başkanını belirleyecektir. Başkan, komisyonun fiili üyesi sıfatıyla oy hakkı daima olacaktır. Misyon Şefi, en az ikisi Amerika Birleşik Devletlerinin Türkiye’deki hariciye teşkilâtının muvazzaf memurlarından olmak üzere, komisyondaki Birleşik Devletler vatandaşlarını tayin ve tebdil etmek salâhiyetini haiz olacaktır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti komisyondaki Türkiye vatandaşlarını tayin ve tebdil salâhiyetini haiz bulunacaktır. Üyeler, tayin edildikleri tarihten itibaren mütaakip 31 Aralık tarihine kadar görev yapacaklar ve tekrar tayin edilebileceklerdir.”

Fulbright Antlaşması’nın 5. Maddesi; Türk Hükümetinin himayesinde olan ancak kontrolünde olmayan bir komisyon ortaya koymaktadır. Bu komisyon, istediği gibi Türk Eğitim Sistemi hakkında araştırma yapabiliyor, her türlü bilgi ve belgeye erişebiliyor, gerek gördüğünde Amerikalı uzman ve araştırmacıları Türk okul, üniversite ve Bakanlıklarına tavsiye edebiliyor hatta yerleştirebiliyor.  


Bu memurları vasıtasıyla eğitim programlarından tutun da öğretmen yetiştirilmesine, yurt dışı burslarının planlanmasına kadar tüm eğitim-öğretim üzerinde bu komisyonun gölgesi olduğu bilinmekle birlikte her nedense sesini çıkaran da yoktur. Bu öyle bir Komisyon ki sayıca üstünlük yabancılarda, komisyonun başkanı yine yabancı. “Ancak sömürge ülkelerinde karşımıza çıkabilecek böyle bir antlaşmayı yapanlar hangi millî menfaatlerimizi gözeterek yapmıştır?” sorusunu da kendime sormadan edemiyorum… 

Yorumlar (5)
Şaban 1 ay önce
Buraya nasil bir yorum yazilabilir.....Deveye demişler biynun eğri. Deve demiski nirem doğru ki....boyle bir anlasms olur mu ya hu.
İlhan 1 ay önce
Eğitim sisteminin kanayan yarasına değinmişsiniz Hocam.
Mehtap Atmaca 1 ay önce
Hocam eğitim bu tarihten sonra asla yerli ve milli olamadı.
Saithan Yıldız 1 ay önce
Eğitim bu tarihten sonra iflah olmadı maalesef.
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

12°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 24 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:55
Güneş 07:18
Öğle 13:06
İkindi 16:13
Akşam 18:45
Yatsı 20:02

Gelişmelerden Haberdar Olun

@