DOLAR
7.4160 +2.19
EURO
8.9680 +1.06
ALTIN
412.698 -1.41
BIST
1471 -1.14
13°
18.01.2021, 17:53 298

Yeni Neslin Davranış Örüntüleri ve Anne Babalara Tavsiyeler

Bir sosyal bilimci ve insan davranışları ile ilgilenen birisi olarak çevremde olup bitene kayıtsız kalamıyorum. Gözlemliyorum, analizimi yapıyorum ve kendi bilgi dağarcığım nispetinde çıkarımlarda bulunuyorum. Bu durum öyle bir hal aldı ki her olaya ya da duruma karşı bir sorumluluk hissi ile yaklaşmak zorunda kaldığımı hissediyorum. Bazen de konuya müdahil olmaktan kendimi alamıyorum.


Ancak bunu yaparken olayları ve durumları; “yanlış”, “doğru”, “iyi”, “güzel”, “haklı”, “haksız”, “ahlaklı”, “suçlu” gibi etiketleyici ifadelerle yargılamaktan kaçınıyorum. Nitekim, yargılamak bizim işimiz değil. Gözlemlerimde tek sorduğum soru şu; “neden”. İnsan neden böyle davranır? Bu olay neden böyle bir hal aldı? Bu olmadan önce ne olmuş olabilir?


Bu yazımızda, Z kuşağı diye adlandırılan yeni neslin davranışları, duyguları ve düşünceleri hakkında konuşacağımızı daha önceki yazımda belirtmiştim. Tam da bu bağlamda yeni nesli tanımlarken etiketlemelerden kaçınmamız gerektiğini düşünüyorum. Etiketlenmek, hele ki ahlaki yargılarla etiketlemek; gençlerin hiç hoşuna gitmiyor.


Kuşak çatışması diye adlandırdığımız, bir önceki nesille şimdiki nesil arasındaki görüş farklılıkları ve anlamlandırma becerileri dede-torun arasında iken bu fark 2000’li yıllarda baba-oğul arasına kadar düşmüştür. Günümüzde ise zaman öylesine hızlı akıyor, öylesine gelişmeler oluyor ki her 5 senede bir neslin anlayışı ve kültürü değişime uğruyor. Olayların tezahür ettiği mecraları takip etmezseniz eğer, ne gençlerin dilinden anlıyorsunuz, ne esprilerini anlıyorsunuz ne de düşüncelerine vakıf olabiliyorsunuz. Sonuç olarak iki kuşak arasında anlamlandırma becerileri farklılaşınca ortaya da kuşak çatışması dediğimiz sosyolojik bir kavram çıkıveriyor. 


Peki, yeni nesil diye adlandırdığımız bu neslin davranışlarını sevk ve idare eden duygu ve düşünceler nelerdir?


Dedik ya; zaman o kadar hızlı akıyor ki değil gençlerin düşüncelerini anlamak, dilinden dahi anlayamıyoruz. Nasıl bir çıkarım yaparsak yapalım hep güdük kalıyor. Ancak bazı gerçekler de var ki apaçık önümüzde duruyor.
Artık dünyanın öbür ucundaki birisinin güldüğü şeylere biz de gülüyor, ağladığı şeylere biz de ağlıyoruz. Anlamlandırmalarımız ortaklaşmaya başladı. Çünkü onlarla aynı filmi izleyebiliyor, aynı kıyafeti giyebiliyor ve aynı yemekleri yiyebiliyoruz. Beslendiğimiz sosyal ve kültürel kaynaklar belirgin şekilde tek tipleşmeye başladı. Haliyle böyle olunca da kendimize has olanları yitirmeye başladık; kültürlerimiz yok olmaya başladı.


Peki ne oldu da bu hale geldik, bu hep böyle mi gidecek? Bu sorunun cevabını elbette birkaç dinamikle açıklamak mümkün değil ama bir paradigma kırılması yaşadığımız aşikar… 


Eskiden kız istenirdi. İstenen kıza bakarken aranan nitelikler şimdikinden farklıydı. Oğlu ile kızını evlendiren ebeveynler bu ailede benim torunlarım nasıl yetişir diye dertlenmekte idi. Yeni kurulan aileye rol model olunur, dünyaya gelen çocuklar babalarının dedelerine ya da annelerinin annelerine davranışlarını örnek alarak büyürlerdi. İlerde onlar da aynı şekilde anne ya da baba olurlardı. İyisiyle, kötüsüyle sosyal bir öğrenme vardı. Tabii bir gerçek de vardı ki toplumda iyi örnekler yaygın olduğu için bu iyilik zincirleme devam ederdi. Ancak günümüzde yaşam şartlarının değişmesiyle birlikte çekirdek ve parçalanmış ailelerle daha sık karşılaşmaktayız. Böyle olunca çekirdek ailede dünyaya gözlerini açan bir bebek, ebeveynlerinin kendi ebeveynlerine nasıl davrandığına şahit olamayınca kendi ebeveynleri ile ilişkilerini nasıl kuracakları konusunda bir rol model göremez hale geldiler. Bu konuda anne-babaların çocuklarının psikolojik, sosyal ve biyolojik gelişimleri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Bu bilgi edinme de uzman kişilerden ya da uzman kişilerin sunduğu kaynaktan olması gerekmektedir. Yoksa ebeveynlerin de çocuklarını nasıl yetiştirecekleri konusu muamma görünmekte. Çünkü eskiden, geniş aile ortamında çocuğun başına bir iş geldiğinde hemen anneanne ya da babaanne önceki tecrübelerinden yola çıkarak olaya müdahale eder, anne de bu şekilde çözüm yolu öğrenirdi.


Şimdilerde Z kuşağı diye adlandırdığımız neslin davranışları altında yatan duygu ve düşüncelerin neden bize farklı ve sıra dışı geldiği konusunda bir çıkarımda daha bulunmak istiyorum. Eskiden, düşünce kalıplarımızı oluşturan bilgiler büyüklerden küçüklere aktarılırdı. Ancak şimdiki neslin bilgi edinme kaynağı ebeveynleri değil. Günümüzde bilgi kaynakları sosyal medya, internet ve çevrimiçi mecralar oldu. Hatta öyle bir hal aldı ki bilginin akış yönü değişti. Artık bilgi dediğimiz şey, küçüklerden büyüklere aktarılır hale geldi. Telefonunda, tabletinde ya da en basit bir sosyal medya hesabında çıkmaza giren bir ebeveyn, cihazı çocuğuna verip “al şunu bi hallet, şunu bana bi öğret bakalım” demeye başladı. Hal böyle olunca roller değişti, bilginin akış yönü değişti.


“Ben zaten anlamam bu cihazdan, bizim oğlan hallediyor, benim kafam basmaz kızımın bu işlerine” diye söylenen ebeveynlere bir uyarı! Çocuğunun eline verdiğin o telefonda ne var ne yok, hepsinden anlayacaksın, anlamak zorundasın. Hiç kimse çocuğunu bilmediği mahalleye ya da tehlikeli bir semte gönderip, yalnız başına gezmesine razı olmaz. İşte o zaman, sizden değil de başka alanlardan beslenen çocuklarınızın duygularına, davranışlarına ve düşüncelerine yabancılaşıyorsunuz. Yeni neslin davranış örüntülerinin altında yatan dinamiklerden ön önemlisinin bu olduğunu düşünüyorum.
 

Bizden sonraki nesle yabancılaşmamak için, öncelikle çağın gereklilikleri konusunda bilgi sahibi olmamız, çocuklarımızı kendi kültür ve ahlaki çerçevemizde, bu gerekliliklere uygun şekilde yetiştirmemiz gerekir.


Kendi çocuklarımıza yabancı kalmamak adına, beslendikleri sosyal ve psikolojik kaynaklara hakim olmamız şarttır. Bu kaynakları kendimize çevirmek, çocuklarımızın bizden beslenmelerini olanaklı hale getirmek gerekmektedir.
Hızla değişen bu düzende çocuklarımızın hızına olabildiğinde ayak uydurmak, uyduramadığımız yerde ise çocuğumuzu yargılayıcı ve suçlayıcı ifadelerden kaçınmamız gerekmektedir. Önce onları anlamaya çalışmak önemlidir. İşte o zaman, anlaşıldığını ve değer gördüğünü hisseden bir çocuğun, ailesinden nasıl doyum alabildiğini somut olarak göreceksiniz.


Çocuklarınıza dokunmaktan, onları koşulsuz ve şartsız sevmekten vazgeçmeyin. İhtiyacı olan “güven, değer görme ve onaylanma ihtiyaçlarını” kendi aile ortamınızda karşılayın. Bu ihtiyaçlarını karşılayacak başka mecralara ve ortamlara gerek duymasınlar.

Yorumlar (1)
Muzaffer 1 hafta önce
Yüreğine,kalemine sağlık yine çok güzel bir konuya değinmişsin. Ülkemizin geleceğini oluşturacak neslimizi yetiştirip yönlendirme adına çok kıymetli bilgiler ve tavsiyelerle dolu bu yazı eminim çok faydalı olacaktır.
''Bilginin akış yönü değişti'' tespitin çok kıymetli çok önemli anlamlar barındırıyor. Yeni çalışmalarında başarılar dilerim.
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

13°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 24 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:55
Güneş 07:18
Öğle 13:06
İkindi 16:13
Akşam 18:45
Yatsı 20:02

Gelişmelerden Haberdar Olun

@