Siirt'te bulundu: 5 bin yıllık oyunun gizemi çözülemiyor

Bir zeka oyunu olduğu düşünülen oyunun satrancın atası olabileceği değerlendiriliyor.

TARİH 12.01.2023, 16:31
Siirt'te bulundu: 5 bin yıllık oyunun gizemi çözülemiyor

Siirt'in 20 kilometre kuzeybatısında yer alan, Başur Höyük'te Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi kapsamında 2013'te yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan bir mezarda 'Erken Tunç Çağı'na ait yaklaşık 5 bin yıllık oyun taşları bulundu.

Köpek ve domuz gibi figürler bulunan taşların en sonuncusu 2019’da yapılan kazılarda ortaya çıkarıldı. Toplamda 39 adet olan taşlar Batman Müzesi’nde koruma altına alındı. Taşların 2 kişi ile oynanan av, yarış veya zeka oyunu için kullanılan taşlar olduğu düşünülürken, nasıl oynandığı ise hala gizemini koruyor.

O dönem kazı çalışmalarında görev alan Batman Müzesi’nde arkeolog Abdurrahman Demir, “2013 yılında ilk defa eserlerle karşılaştık, bir mezar buluntusu olarak. Daha sonra 2019 yılında ise son parçası olan domuzu bulduk. Benzer eserler ışığında bir karşılaştırma yaptığımızda, sistem olarak 4 domuzun, 4 köpeğin olması, göz şeklinde olması, pramidal taşların olması ve mermi benzeri taşların olmasıyla bunun zaten bir zeka oyunu olduğunu aslında gösteriyor" dedi.

"Tamamen zeka oyunudur diyebilir miyiz, tartışılır. Bir av oyunu, yarış oyunu ya da zeka oyunu olabilir" diyen Demir, "‘Satrancın atasıdır’ demek belki çok da yanlış olmayabilir. Oyun taşının 2019 yılında yapılan çalışmayla beraber bütün parçaları tamamlandı. Tabii sonuçta biz kazı yaptığımız için, oyunun hangi şartlarda, hangi şekilde oynandığını bilmiyoruz” diye konuştu.

Bulunan oyun taşlarıyla Başurluların sanat ürettiğini söyleyen Demir, “Oyun taşlarının milattan önce 3100 ile 2900 yılları arası yani toplamda 5 bin yıllık bir geçmişi var. Erken Tunç Çağı’nın önemli eserlerinden biridir. Batman Müzesi Müdürlüğü Başkanlığı’nda yapılan kazılarda, Doç. Dr. Haluk Sağlamtimur'un yaptığı çalışmalarda ortaya çıkarıldı. Bu taşların hangi amaçla yapıldığı bilinmemekle beraber bununla ilgili hem yabancı hem yerli çalışmalar var. Üzerine hem makaleler hem de tez çalışmaları devam ediyor. İlerleyen zamanlarda yayınlanacaktır" dedi.

"Taşlar çok enteresandır. Oyunla ilgiliden ziyade, o dönemin insanlarının çevresini taşlara yansıttığını rahatlıkla görebiliyoruz. Mesela biz herhangi bir satranç oyununa baktığımızda satrançtaki atlar, kale ve piyonların bir benzerini bu oyunda da görebiliyoruz aslında. Başur Höyük’ten çıkarılan bu oyun taşları toplamda 39 adet olup, 2 kişiyle oynandığı düşünülmektedir. Döneminin en önemli sanat eserleridir diyebiliriz. Çünkü birçok insan eser yapar, zanaat üretir ama ‘Başurlular sanat üretmiş’ diyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 19 28
8. Athletic Bilbao 19 27
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Real Valladolid 19 20
17. Cadiz 19 19
18. Getafe 19 17
19. Celta Vigo 19 18
20. Elche 19 6
Namaz Vakti 29 Ocak 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı

Gelişmelerden Haberdar Olun

@