DOLAR
8.7012 +0.62
EURO
10.3818 +0.49
ALTIN
496.713 -0.05
BIST
1411 +0.64
18°
13.01.2020, 10:36 230

Süleymani Operasyonu ve Irak’taki İran Nüfuzu

İran için “Irak Şia’sı”nın, İran sınırları dışında yaşayan Şii topluluklar arasındaki en önemli topluluk olduğu söylenebilir. Irak’taki Şiiler Irak iktidarını ellerinde tutarak Irak’ı İran etrafında dönen güdümlü bir ülke haline getirmişler. Irak’ın, İran için vazgeçilmez hale gelmesinin üç ana unsura bağlamak mümkündür: Birincisi Ortadoğu’daki İran nüfuzunun genişletilmesi için önemli bir geçit noktası ve savaşçı toplama kaynağı. İkincisi ekonomik olarak Amerika’nın uyguladığı ambargoyu hafifletmek için hem önemli bir pazar hem de para kaçakçılığı yolu ile sıcak doların önemli bir kaynağı. Üçüncüsü ise Kerbela, Necef ve Bağdat gibi şehirlerdeki, Şiiler için kutsal sayılan, Ehl-i Beyt imamlarının mezarlarının bulunması ve bu mezarları, İran’ın kendi kontrolünde bulundurma isteğidir. İran, bu nedenlerden dolayı, Irak Şia’sının kendisine olan bağlılığını artırarak Irak’taki nüfuzunu genişletmişti.

Irak Şia’sına gelince onları yönlendiren iki duygu vardır. Birincisi Şiilik kimliklerinden kaynaklanan mezhepçilik duygusu. Bu duygu Şiilik kimliğini tehlikede hissettikleri zaman yükselmektedir. İkinci ise Iraklılık kimliklerinden kaynaklanan vatani duygudur. Bu duygu ise kendilerini güvende hissettikleri zaman yükselmektedir. Mezhep duygularında İran’a bağlı oldukları gibi vatani duygularında Irak kimlikleri ön plana çıkmaktadır. Bu yüzdendir ki Şii olarak kendilerini tehlikede hissettikleri zaman ilk sığınacakları mercî İran’dır. İŞİD tehlikesinin yükseldiği sıralarda güvende hissetmedikleri Şiilik kimliklerini korumak için İran’dan destek istemişlerdir. Böylece İran kontrolünde Irak’ta bir dizi Şii milis güç oluşturulurmuş ve bu oluşumlar İranlı uzmanlar tarafından eğitilmiştir. Hatta İŞİD ile mücadeleyi Kasım Süleymani’nin kendisi yönettiği söylenmektedir.

Ancak mezhebi açıdan kendilerini güvende hissettikleri zaman İran’ın da olasa Irak’taki yabancı nüfuza karşı çıkabilirler. Bu durum İŞİD tehlikesinin Irak’ta bitmesi sonrasında net bir şekilde görülmüştür. Zira Süleymani’nin öldürülmeden önceki sürece bakarsak Irak Şiilerinin arasında bir “İran Nüfuzu” karşıtlığı oluşmuştu. İran nüfuzuna karşı koymak için halk meydanlara inerek eylemler gerçekleştirmiştir. Eylemciler, İran’a göbekten bağlı olan Irak Hükümeti’nin istifasını, Irak’ta İran nüfuzunun son bulmasını ve İran’ın, Irak’ta yıllarıdır oluşturmaya çalıştığı mezhepçilik temeline dayalı yönetim sisteminin değiştirilmesini istemişler. Hatta bu eylemlerdeki daha önemli gelişmelerden birisi ise İran konsolosluklarının basılarak ateşe verilmesi ve İran Devrim Lideri Hameny’in fotoğraflarının yırtılarak ayaklar altına alınmasıdır.

İŞİD tehlikesinin son bulması ile Şiilik kimliklerine yönelik tehdit kaygıları ortadan kalkan Irak Şia’sının geçtiğimiz aylarda İran karşıtı eylemlere başlaması, Suudi Arabistan’ın teşvikleri ile de Ortadoğu’da İran nüfuzunu sınırlandırmaya çalışan ABD tarafından yanlış değerlendirilmiş olmalıdır ki Irak Şialarının İran’a karşı olduğu düşüncesine kapılmıştır. Tam da bu zamanlamada Şam’dan Bağdat’a geçen General Kasım Süleymani’yi hedef alarak kendisi ile birlikte Iraklı bazı üst düzey milis liderlerini de bir hava saldırısı ile öldürmüştür. ABD’nin böyle bir saldırı girişimine girmesi için bir kaç gün önce İran’a bağlı bazı militanların ABD konsolosluğuna saldırması bu operasyona zemin hazırlamıştı.

Süleymani’ye gelince O, sadece bölgedeki İran nüfuzunun bir sembolü değil aynı zamanda bölgedeki Şiaların nerde ise bir “Mehdi”si haline gelmiştir. Bölgedeki krizlerde önemli roller üstlenerek savaş meydanlarında da bulunmuştur. Bu rolleri sayesinde bölgedeki Şiilerin gözünde bir kurtarıcı olarak görülmüştür. Süleymani bölgedeki Şiiler üzerinde büyük bir nüfuza sahip olmuş ve özellikle Irak’taki hükümeti oluşturan Şii siyasiler ile çok güçlü ilişkiler geliştirmiş, hatta bazı Iraklı Şii liderler onu rol model olarak almışlardır.

Süleymani ile bazı Iraklı Şii milis liderlerinin Amerika tarafından öldürülmesi, Irak Şiilerinin Şiilik kimlikleri konusunda tekrar kaygılarını alevlendirmiştir. Böylelikle Şiilik kimliği konusunda başları sıkışan Iraklı Şiiler her zamanki gibi İran’a yönelmişler. İran ise bu krizi kendi lehine çevirmekte başarılı bir şekilde yönetebilmiştir. Hem Irak’ta hem İran’da milyonlarca insanın katılımını sağlayarak Süleymani’ye büyük cenaze törenleri düzenlemiş ve cenazeyi bir kaç gün defnetmeyerek gündemde sıcak tutulmasını sağlamıştır. Böylece Irak Şiilerinin Şiilik duygularını yükseltmiş ve nerede ise bir ay önce Irak’taki İran nüfuzunun son bulması için sokaklara dökülen Iraklı Şiiler şimdi Amerikan güçlerinin Irak’tan çekilmesini istemektedirler.

Sonuç olarak İŞİD tehlikesine ortadan kaldırmakla Irak’taki İran nüfuzuna karşı bir darbe indiren ABD yanlış hesaplar sonucunda Kasım Süleymani’yi öldürerek bu nüfuzun tekrar canlanmasına yol açmış oldu.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

18°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:14
Öğle 12:56
İkindi 16:54
Akşam 20:28
Yatsı 22:15

Gelişmelerden Haberdar Olun

@