DOLAR
8.2968 +0.29
EURO
10.0898 +0.32
ALTIN
488.884 -0.16
BIST
1445 -1.10

Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Bir zamanlar 200 bin kişinin yaşadığı bu ticaret kentinde artık bir avuç insan ve kitaplar var.

DÜNYA 15.12.2019, 16:15
Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Walata kütüphanesi Moritanya'nın başkenti Novakşot'un 1300 km güneydoğusunda yer almaktadır. Orada korunan elyazmaları Moritanya çölünün tarihi ve uygarlığını anlatır.

Kütüphanenin binası kırmızıdır ve bu renkle, şehrin eski binalarının arasında belirgin şekilde göze çarpar. Bu kütüphanenin bir kısmında İslami eserler korunmaktadır.

Walata Elyazmaları kütüphanesi 1990'larda Moritanya'da elyazma nüshası sahiplerinin çabası ve İspanyol-Arap Merkezi işbirliğiyle kuruldu.

Bu kütüphanede 2500 elyazma Kur'an-ı Kerim nüshası korunmaktadır. En eski elyazma nüshası 5. yüzyıla ait Kur'an-ı Kerim tefsiridir. Walata kütüphanesi dünyanın dört bir yanından araştırmacılar için bir referans noktasıdır.

Bir Batı Sahara ülkesi olan Moritanya İslam Cumhuriyeti eski bir Fransız sömürgesi. Fransa'dan bağımsızlığını 1960 yılında alabilmiş, şu anda yaklaşık 3.7 milyon nüfusa sahip. Ülkenin çok büyük bir bölümü çöllerden oluşuyor. 

Moritanya İslam'ın yüzyıllardır yoğun biçimde yaşandığı bir ülke. Hayatlarını çölde devam ettiren kimselerin dahi bir yerden bir başka bir yere giderken devenin sırtına ilk yükledikleri şey kitap sandukası oluyor. 

Ülkede belagat oldukça gelişkin. Bu sebeple Arapça'da Moritanya için 'devle melayin şair' yani 'Milyonlarca şairin ülkesi' gibi bir deyiş var. 

Ülkedeki el yazma eserleri Almanlar 19. Yüzyıl sonu 20.Yüzyıl başında neredeyse eksiksiz kataloglamışlar. TİKA'dan ve Süleymaniye Kütüphanesi'nden uzmanlar bu Alman kataloğunu da dikkate alarak ülkedeki el yazma eserler üzerine bazı çalışmalar yürütüyorlar.

Ülke nüfusunun önemli bir kısmı halen çölde yaşıyor. Şehirlerin çevrelerinde ise çadır kentler bulunuyor. 

Moritanya'da 3'ü özel 4 üniversite bulunuyor.  Nouakchott Üniversitesi ülkedeki tek devlet üniversitesi. Rektör fiziki koşulları da yeterli olmayan üniversitenin nitelikli öğretim üyesi ihtiyacı olduğunu Türkiye'nin işbirliğine çok ihtiyaç duyduklarını söylüyor.

Nüfusun yarıdan fazlası hafız

Ülke nüfusunun % 50'den fazlasının hafız olduğu iddia ediliyor. Kur'an eğitimi ise hala geleneksel usullerde devam ediyor. Yani luh adı verilen tabletlerin üzerine hoca Kur'an'dan ezberlenmesi gereken bölümü kömür kalemi ile yazıyor. Öğrenci yazılan kısmı ezberledikten sonra 'luh'unu yıkayıp kurutuyor ve yeni ezberinin yazılması için hocasına geri getiriyor. Bu durum öğrenci kendi ezberini kendisi tahtaya yazabilecek noktaya gelinceye kadar devam ediyor. Hal böyle olunca ülkede kitap biçiminde Kur'an'ı olan insan sayısı çok az.


 

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 35 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 35 34
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29
Namaz Vakti 12 Mayıs 2021
İmsak 03:49
Güneş 05:31
Öğle 12:50
İkindi 16:43
Akşam 19:59
Yatsı 21:34

Gelişmelerden Haberdar Olun

@