DOLAR
8.5782 +0.30
EURO
10.1162 +0.10
ALTIN
495.69 +0.29
BIST
1350.49 +0.10
28°

Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Bir zamanlar 200 bin kişinin yaşadığı bu ticaret kentinde artık bir avuç insan ve kitaplar var.

DÜNYA 15.12.2019, 16:15
Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Walata kütüphanesi Moritanya'nın başkenti Novakşot'un 1300 km güneydoğusunda yer almaktadır. Orada korunan elyazmaları Moritanya çölünün tarihi ve uygarlığını anlatır.

Kütüphanenin binası kırmızıdır ve bu renkle, şehrin eski binalarının arasında belirgin şekilde göze çarpar. Bu kütüphanenin bir kısmında İslami eserler korunmaktadır.

Walata Elyazmaları kütüphanesi 1990'larda Moritanya'da elyazma nüshası sahiplerinin çabası ve İspanyol-Arap Merkezi işbirliğiyle kuruldu.

Bu kütüphanede 2500 elyazma Kur'an-ı Kerim nüshası korunmaktadır. En eski elyazma nüshası 5. yüzyıla ait Kur'an-ı Kerim tefsiridir. Walata kütüphanesi dünyanın dört bir yanından araştırmacılar için bir referans noktasıdır.

Bir Batı Sahara ülkesi olan Moritanya İslam Cumhuriyeti eski bir Fransız sömürgesi. Fransa'dan bağımsızlığını 1960 yılında alabilmiş, şu anda yaklaşık 3.7 milyon nüfusa sahip. Ülkenin çok büyük bir bölümü çöllerden oluşuyor. 

Moritanya İslam'ın yüzyıllardır yoğun biçimde yaşandığı bir ülke. Hayatlarını çölde devam ettiren kimselerin dahi bir yerden bir başka bir yere giderken devenin sırtına ilk yükledikleri şey kitap sandukası oluyor. 

Ülkede belagat oldukça gelişkin. Bu sebeple Arapça'da Moritanya için 'devle melayin şair' yani 'Milyonlarca şairin ülkesi' gibi bir deyiş var. 

Ülkedeki el yazma eserleri Almanlar 19. Yüzyıl sonu 20.Yüzyıl başında neredeyse eksiksiz kataloglamışlar. TİKA'dan ve Süleymaniye Kütüphanesi'nden uzmanlar bu Alman kataloğunu da dikkate alarak ülkedeki el yazma eserler üzerine bazı çalışmalar yürütüyorlar.

Ülke nüfusunun önemli bir kısmı halen çölde yaşıyor. Şehirlerin çevrelerinde ise çadır kentler bulunuyor. 

Moritanya'da 3'ü özel 4 üniversite bulunuyor.  Nouakchott Üniversitesi ülkedeki tek devlet üniversitesi. Rektör fiziki koşulları da yeterli olmayan üniversitenin nitelikli öğretim üyesi ihtiyacı olduğunu Türkiye'nin işbirliğine çok ihtiyaç duyduklarını söylüyor.

Nüfusun yarıdan fazlası hafız

Ülke nüfusunun % 50'den fazlasının hafız olduğu iddia ediliyor. Kur'an eğitimi ise hala geleneksel usullerde devam ediyor. Yani luh adı verilen tabletlerin üzerine hoca Kur'an'dan ezberlenmesi gereken bölümü kömür kalemi ile yazıyor. Öğrenci yazılan kısmı ezberledikten sonra 'luh'unu yıkayıp kurutuyor ve yeni ezberinin yazılması için hocasına geri getiriyor. Bu durum öğrenci kendi ezberini kendisi tahtaya yazabilecek noktaya gelinceye kadar devam ediyor. Hal böyle olunca ülkede kitap biçiminde Kur'an'ı olan insan sayısı çok az.


 

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

28°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 27 Temmuz 2021
İmsak 03:51
Güneş 05:36
Öğle 13:00
İkindi 16:54
Akşam 20:15
Yatsı 21:51

Gelişmelerden Haberdar Olun

@