DOLAR
7.4257 +0.22
EURO
8.9912 0.00
ALTIN
442.124 +0.01
BIST
1528 -0.78

Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Bir zamanlar 200 bin kişinin yaşadığı bu ticaret kentinde artık bir avuç insan ve kitaplar var.

DÜNYA 15.12.2019, 16:15
747
Moritanya’daki çöl kütüphaneleri

Walata kütüphanesi Moritanya'nın başkenti Novakşot'un 1300 km güneydoğusunda yer almaktadır. Orada korunan elyazmaları Moritanya çölünün tarihi ve uygarlığını anlatır.

Kütüphanenin binası kırmızıdır ve bu renkle, şehrin eski binalarının arasında belirgin şekilde göze çarpar. Bu kütüphanenin bir kısmında İslami eserler korunmaktadır.

Walata Elyazmaları kütüphanesi 1990'larda Moritanya'da elyazma nüshası sahiplerinin çabası ve İspanyol-Arap Merkezi işbirliğiyle kuruldu.

Bu kütüphanede 2500 elyazma Kur'an-ı Kerim nüshası korunmaktadır. En eski elyazma nüshası 5. yüzyıla ait Kur'an-ı Kerim tefsiridir. Walata kütüphanesi dünyanın dört bir yanından araştırmacılar için bir referans noktasıdır.

Bir Batı Sahara ülkesi olan Moritanya İslam Cumhuriyeti eski bir Fransız sömürgesi. Fransa'dan bağımsızlığını 1960 yılında alabilmiş, şu anda yaklaşık 3.7 milyon nüfusa sahip. Ülkenin çok büyük bir bölümü çöllerden oluşuyor. 

Moritanya İslam'ın yüzyıllardır yoğun biçimde yaşandığı bir ülke. Hayatlarını çölde devam ettiren kimselerin dahi bir yerden bir başka bir yere giderken devenin sırtına ilk yükledikleri şey kitap sandukası oluyor. 

Ülkede belagat oldukça gelişkin. Bu sebeple Arapça'da Moritanya için 'devle melayin şair' yani 'Milyonlarca şairin ülkesi' gibi bir deyiş var. 

Ülkedeki el yazma eserleri Almanlar 19. Yüzyıl sonu 20.Yüzyıl başında neredeyse eksiksiz kataloglamışlar. TİKA'dan ve Süleymaniye Kütüphanesi'nden uzmanlar bu Alman kataloğunu da dikkate alarak ülkedeki el yazma eserler üzerine bazı çalışmalar yürütüyorlar.

Ülke nüfusunun önemli bir kısmı halen çölde yaşıyor. Şehirlerin çevrelerinde ise çadır kentler bulunuyor. 

Moritanya'da 3'ü özel 4 üniversite bulunuyor.  Nouakchott Üniversitesi ülkedeki tek devlet üniversitesi. Rektör fiziki koşulları da yeterli olmayan üniversitenin nitelikli öğretim üyesi ihtiyacı olduğunu Türkiye'nin işbirliğine çok ihtiyaç duyduklarını söylüyor.

Nüfusun yarıdan fazlası hafız

Ülke nüfusunun % 50'den fazlasının hafız olduğu iddia ediliyor. Kur'an eğitimi ise hala geleneksel usullerde devam ediyor. Yani luh adı verilen tabletlerin üzerine hoca Kur'an'dan ezberlenmesi gereken bölümü kömür kalemi ile yazıyor. Öğrenci yazılan kısmı ezberledikten sonra 'luh'unu yıkayıp kurutuyor ve yeni ezberinin yazılması için hocasına geri getiriyor. Bu durum öğrenci kendi ezberini kendisi tahtaya yazabilecek noktaya gelinceye kadar devam ediyor. Hal böyle olunca ülkede kitap biçiminde Kur'an'ı olan insan sayısı çok az.


 

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Namaz Vakti 26 Ocak 2021
İmsak 06:28
Güneş 07:55
Öğle 13:06
İkindi 15:43
Akşam 18:07
Yatsı 19:28

Gelişmelerden Haberdar Olun

@