DOLAR
8.5643 +0.06
EURO
10.1311 +0.09
ALTIN
495.50 +0.10
BIST
0.00
18°

Afrika’da Fransa Devri Kapanıyor mu?

Fransa’nın başarısız olduğu Barkhane Operasyonu’nu bitirme kararı alırken, bölgede uyguladığı siyasetin de sonuçsuz kaldığını gösteriyor.

DÜNYA 21.06.2021, 02:35
Afrika’da Fransa Devri Kapanıyor mu?

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron 10 Haziran 2021’de yaptığı açıklamada, 1 Ağustos 2014 tarihinden beri sürdürülen Barkhane Operasyonu’ndan çekildiklerini açıkladı. Fransa bir süre önce de Mali’de 9 ay içinde yaşanan ikinci askeri darbenin ardından operasyonu beraber sürdürdüğü ülkelerin siyasi ve askeri otoritelerinden yeterli yardımı almadığı iddiasını daha yüksek perdeden dile getirmiş ve Mali’yi ülkedeki Fransız askerlerini geri çekmekle tehdit etmişti.

Fransa’nın iç politikasında, radikal gruplarla uluslararası bir mücadele sürdürdüğüne dair propagandası için araçsallaştırdığı Barkhane Operasyonu Çad, Nijer, Burkina Faso, Mali ve Moritanya devletleriyle ortaklaşa sürdürülüyordu. 2013 yılının Ocak ayında dönemin Mali Cumhurbaşkanı Dioncounda Traore bölgede gitgide gücü artan El Kaide ve DEAŞ tehdidine karşı “tarihi müttefik” addettiği Fransa’ya seslenmiş, aynı yılın Şubat ayında Fransa Eski Cumhurbaşkanı François Hollande Mali’ye giderek, kendi ifadesiyle “İslamcı terör” tehdidine karşı birlik çağrısını duyurmuştu. Fransa yalnızca iç politikada değil, eski sömürgelerinin oluşturduğu coğrafyalarda da İslamofobik dili kullanarak varlığını pekiştirdi. Mali siyaseti ve ordusunun istikrarsız yapısı fırsat bilinerek bölgedeki Fransız askeri gücü artırıldı ve operasyon, beş devletin konumlandığı Orta Afrika’daki Sahel kuşağını kapsayacak şekilde genişletildi.

2014 yılında bölgedeki El-Kaide, Boko Haram ve IŞİD örgütlerine karşı 5 bini aşkın Fransız askeri Sahel Kuşağı boyunca konuşlandırıldı. Fransa’nın dokuz katı büyüklüğünde bir alana yayılan, hava, deniz ve kara kuvvetlerinin aynı anda yer aldığı sınır ötesi operasyon Fransa’nın Orta Afrika’daki gücünün sembollerinden biriydi.

Operasyon barışı değil, kaosu pekiştirdi

Aradan geçen sekiz yılın ardından, Macron tarafından operasyonun sonlandırılması, askeri alanda bir başarısızlığı gözler önüne sererken, aynı zamanda Fransa’nın bölgeyi siyasi açıdan eskisi gibi dizayn edemediğinin de bir göstergesi oldu. Operasyona katılan ve G-5 Sahel ülkeleri olarak anılan Çad, Mali, Nijer, Burkino Faso ve Moritanya’nın devlet başkanlarıyla 2021 yılının başında Paris’te yapılan liderler zirvesinde Macron, hâlihazırda bölgedeki askerlerini azaltma planları olduğunu ilgili devletlere zaten bildirmişti. Bu şartlar altında, Mali’de, bazı bölgelerin yönetilmesi konusunda birtakım İslami örgütlerle anlaşmaya varıldıktan sonra gerçekleştiği iddia edilen askeri darbe Macron’a, zaten olumlu şekilde neticelendiremediği bir askeri operasyonu siyasallaştırarak bitirme fırsatını verdi. Fransız Cumhurbaşkanı’nın söylemlerine göre, operasyondan sorumlu diğer devletlerin siyasi ve askeri erkleri üzerlerine düşen vazifeyi yerine getiremediler.

Fransa’nın eski sömürge topraklarına yaklaşımının tarihi serencamına baktığımızda ise ortaya konulan tavrın hiç de yeni olmadığını anlayabiliriz. 18 Nisan 2021 tarihinde Çad Cumhurbaşkanı’nın ölümüyle sonuçlanan ülkedeki çatışma süreci Fransa’yı Mali’deki askeri darbe kadar endişelendirmemiş ve bu denli büyük kararlar almasına sebep olmamıştı. Keza Mali’de dokuz ay önce gerçekleşen ilk askeri darbe de Fransa’nın uzaktan izlemek ve bir geçiş hükümeti kurulmasını tavsiye etmekle yetindiği bir süreçti. Macron esasında iflasın eşiğine gelen ve Afrika devletlerine sürekli sorunun kaynağı olarak bakan sömürgeci mantıktan beslenerek Fransa devlet geleneğinin yüzyıllardır izlediği siyaseti değiştirmiş değil. Bölgenin geleceği için hâlihazırda planlarında olan askeri geri çekilmeyi, terör operasyonlarının işlevsizliği üzerinden değil, Afrika’daki devlet yönetimlerinin beceriksizliği üzerinden kurguladı. Yalnızca 2021 yılının başından bu yana Sahel bölgesinde yaklaşık 500 sivilin hayatını kaybettiği göz önüne alındığında, Barkhane Operasyonu’nun bölgede barışı değil, kaosu pekiştiren bir sürecin baş müsebbiplerinden biri olduğu ifade edilebilir.

Sömürgeci yaklaşım sorun üretiyor

Fransa Savunma Bakanı Florence Parly bölgede “amaçlarının değişmediğini” yalnızca başka bir yaklaşım ortaya koyacaklarını açıklayarak, Fransa’nın Sahel kuşağındaki güçlerinin tamamen geri çekilmeyeceğini belirtti. Bu noktada Elysée Sarayı Fransa’nın bölgedeki varlığını uluslararası alanda daha muteber hale getirecek bir söylem ve yöntem üzerinde çalışıyor. Birleşmiş Milletler (BM) Mali Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu (MINUSMA) bu kapsamda daha güçlü bir yapı olarak öne çıkarılacak. Bu durum da bölgedeki devletin bağımsız kararlar alabilme kapasitesine zarar verecek. Bölgede etkinliğini artırma ve istikrar konusunda bir hayli yol alan Çad’ın son çatışmalarla zayıflatılması, Mali’de yaşanan istikrarsızlık, Batılı güçler tarafından Nijer ve Moritanya gibi ülkelerde çözülmesi imkânsız hale getirilen güvenlik ve ekonomik sorunları Sahel kuşağını dış etkiye açık bir hale getiriyor. Rusya ve Çin gibi ülkelerin Afrika’da nüfuzunun arttığı bir ortamda Fransa, Orta Afrika Cumhuriyeti’ne yapacağını duyurduğu 10 milyon avro tutarındaki mali yardımı ülkede artan Rusya etkisi sebebiyle askıya aldığını açıkladı. Bütün gelişmeler Afrika’nın üzerinde onu sömürmek üzere konuşlanan ülkelerin kıta siyasetinin bağımsızlığını kazanması yolunda büyük bir engel olduğunu gösterirken, Afrika’nın gerçekte öne çıkan yoksulluk, tarım ve enerji politikalarındaki sorunlar sürekli hasır altı ediliyor.

Batı siyaseti nezdinde bütün bir kıtanın adeta güvenlik nesnesi haline getirildiği bu siyasi anlayışı aşabilen ve Afrika’yla karşılıklı kazanç üzerine ilişki kurabilecek Türkiye gibi bölgesel güçlerin önümüzdeki yıllarda bölgede yapıcı bir aktör olarak varlığını hissettirmesi, Afrika siyaseti açısından büyük önem taşıyor. Fransa gibi bölgede sömürgeci geçmişinden güç alan ülkelerin ekonomik, siyasi ve askeri tahakkümü her geçen gün sorgulanırken, Afrika’nın gerçek sorunlarının masaya yatırıldığı uluslararası bir zeminin oluşturulmasının gerekliliği kaçınılmaz gözüküyor.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

18°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 28 Temmuz 2021
İmsak 03:53
Güneş 05:36
Öğle 13:00
İkindi 16:54
Akşam 20:14
Yatsı 21:50

Gelişmelerden Haberdar Olun

@