DOLAR
7.3962 -1.02
EURO
8.9568 -1.14
ALTIN
445.454 +0.84
BIST
1569 +0.26
-5°
30.01.2020, 17:36 148

Bir Korku Filmi: Bütçe 2020

Hepimizin bir yerlerden duyduğu bir şey var: Bütçe. Her evin bir bütçesi olduğu gibi her ülkenin de bir bütçesi elbette vardır. Bazı ülkelerin bütçesi komedi filmlerini andırırken, bazısı dram, bazısı da fantastik filmlerini andırıyor. Bazısı da korku filmlerinden alınmış gibi.

Mesela Türkiye’yi ele alalım. Bu zamana kadar yapılan bütçe planlamaları dram filmini andırırken, yıl sonuna gelindiğinde kalp atışlarımız hızlı hızlı atmaya başlıyor. Tıpkı filmlerde bir anda ekrana yansıyan korku ve gerilim sahnesini izlemişiz gibi… 2020 yılı bütçesine baktığımızda bir farklılık göze çarpıyor. Çünkü senaristler (Bütçe Komisyonu) bu yılın bütçesini korku filmi tadında hazırlamışlar.

Bu girişten sonra sizin de anlayacağınız üzere, Türkiye’nin 2020 yılı bütçesini konuşacağız. Çünkü herkesin, çeşitli sebeplerle devlete verdiği paraların nereye harcandığını bilmeye hakkı vardır.

Bütçe: Bir devletin, bir kuruluşun ya da bir kimsenin ileriye dönük olarak, bir süre için tasarladığı gelir ve giderlerini, tür ve ayrıntılarıyla gösteren tablo olarak tanımlanmaktadır.

Geçen yılın bütçesinin neticesinde oluşan tablo gerçekten içler açısı durumdadır.

  • İşsizlik: % 11,8
  • Enflasyon: % 8,5 *resmi olan açıklama bu, etkisine bakıldığında daha yüksek olduğunu görüyoruz.
  • Büyüme: % 5
  • Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 9.738 USD (Amerikan Doları)
  • Gayri Safi Yurtiçi Hasıla: 4.872 Milyar Lira

Yukarıda belirttiğim sonuçlar, 2019 yılı bütçesinin sonuçlarıdır. Şimdi de 2020 yılı için planlanan bütçeye bakalım.

1.095,5 milyar liralık bir bütçe gideri hesaplanmış durumda. Buna mukabil, bütçe için beklenen gelir ise 956,6 milyar lira olarak karşımıza çıkıyor. Yani 2020 bütçesi 138,9 milyar liralık bir açıkla hazırlanıyor.

*Buradaki 138,9 miyar lira önceki dönemlerden kalan borçların ve/ya ilgili dönemde yapılacak olan borçlanmalar için ayrılan faiz ödemeleridir.

Bütçedeki sağlık, eğitim, ar-ge, tarım, sosyal yardımlar gibi sektörlere ne kadar bütçe ayrıldığı üzerinden bütçeyi yorumlamaya çalışalım.

2020 bütçesinde sağlık alanına ayrılan pay, bütçenin %17,2’sine denk gelecek şekilde 188,6 milyar lira olarak ayrılmıştır. Bu tutarın 1,1 milyar lirası aşı çalışması için ayrılmıştır.

2020 bütçesinde eğitime ayrılan pay, bütçenin %16,1’ine denk gelecek şekilde 176,1 milyar lira olarak belirlenmiştir. 1 milyondan fazla öğretmen, 18 milyona yakın öğrenci, toplamda ise 19 milyonluk bir eğitim camiası için ayrılan kaynak sadece 176,1 milyar lira. Küçük bir hesapla 176,1 milyar/19 milyon= 9.250 TL harcanacak. 1 yıl için 9.250 TL harcanacak. Böyle bir bütçeden kaliteli bir eğitim bekliyoruz. Başarısızlıklardan sonra yapılan şeyler ise sistem değişikliği oluyor. Bilinmelidir ki kaliteli bir eğitim kaliteli bir bütçeden geçer.

Ar-ge (Araştırma ve Geliştirme), bir ülkenin kalkınmasını sağlayan en önemli alandır. Ekonomik göstergeleri yukarılara çeken, az emekle çok kazandıran ve en önemlisi de bir ülkenin ekonomik bağımsızlığını doğrudan ilgilendiren bir alandır. Ve böylesine önemli bir alan için,
2020 bütçesinde SADECE AMA SADECE 5,5 milyar lira pay ayrılmıştır. Ne kadar az olduğunu ifade etmek için bir şirket ve bir ülke ile örnek vereyim.

ABD’li bir yazılım şirketi olan Oracle’nin ar-ge’ye ayırdığı pay 6 milyar dolardır. Neredeyse 36 milyar liraya tekabül ediyor. Yani Türkiye’nin ayırdığı bütçenin 6,5 katı. Bir ülke, ar-ge için kaynak ayırmadığı zaman büyüyebilir ama o ülkenin kalkınması mümkün değildir.

2. Dünya Savaşı sonrasında Marshall yardımlarıyla toparlanmaya çalışan Güney Kore -2. Dünya Savaşı sonrasında Kuzey Kore ile savaşmasına rağmen- bugün milli gelirinin nerdeyse %5’ini ar-ge için ayırmış durumda. Ülkenin milli geliri ise 1,65 trilyon dolar civarında.

Bu iki örnekten çıkılacak sonuç: Eğer bütçede ar-ge için gereken kaynak ayrılmazsa; motor üretemeyiz, batarya-pil üretemeyiz, yazılım yapamayız.

Dolayısıyla yerli otomobilimizin üretimi için gereken motoru Alman firması Bosch’tan, bataryasını Çin’den, entegrasyonu için Alman firması EDAG’tan, tasarımını da İtalyan firmalarından almak mecburiyetinde kalırız.

2020 bütçesinde tarım için ayrılan pay, bütçenin yüzde 3’üne denk gelecek şekilde 33,4 milyar lira olarak ayrılmıştır. Oysaki kanunen ayrılması gereken pay milli gelirin %1’ine denk gelen 50,5 milyar lira olmalıydı. Dolayısıyla bütçe, çiftçiden ve hayvancılık yapandan yana değildir. Bütçeyi oluşturanlardan tarım üretimine yönelik bir gayret görülmemektedir.

Bir alandan daha bahsetmek istiyorum: Sosyal yardımlar. Evet, bir ülkenin kalkınmışlığı, gelişmişliği ve refah düzeyini gösteren en önemli etkendir, sosyal yardıma muhtaçlık. Ve yine kalp atışlarımızı hızlandıran bir sahne daha. Senaristler (Bütçe Komisyonu) sosyal yardımlar için 2020 bütçesinde 69,5 milyar lira kaynak ayırmışlar. Ve bu kaynak, bütçedeki %6,3 payla kendi yerini almış oluyor.

Ve son olarak bir konudan daha bahsetmek istiyorum. Bu konu çok mühim bir konu: Ulaşım. İlginçtir ki 2020 bütçesinden bu alana ayrılan pay 198,5 milyar liradır. İlginç olan nedir diye soranlar olacaktır. *Sor(a)mayanların canı sağ olsun. Hemen söyleyeyim. Yollar, havalimanları, köprüler gibi büyük projeleri çoğunu yap-işlet-devret modeliyle yapıyoruz. Yap-işlet-devret modeli ise esasında bazı ihtiyaçların özel sektöre yaptırıldığı, bu projeleri yapan firmanın bir süre bu projeyi işlettikten sonra devlete devrettiği bir sürecin işlendiği modeldir. Böyle bir durumda bile 198,5 milyar liralık bir bütçe ayrılmışsa bir yerde sorun vardır. *Tabi tıpkı hasta garantili hastanelerde olduğu gibi yolcu geçiş garantili köprüler ve havalimanları yapılmış ve/ya yapılacak olanlar için bu kaynaklar ayrılmışsa o başka…

İyi de bu bütçede hep gider kalemleri mi var, gelir kalemleri nerede bunun? diyenler var biliyorum. Sıkı durun gelir kalemleri de geliyor.

  • 182,1 milyar lira Gelir Vergisi
  • 89,4 milyar lira Kurumlar Vergisi
  • 215,9 milyar lira Katma Değer Vergisi
  • 175,2 milyar lira Özel Tüketim Vergisi
  • 122 milyar lira Diğer Vergiler

Toplamda 784,6 milyar lira vergi toplanması ön görülüyor, 2020 bütçesinde. Vergi dışı gelirler de 172 milyar lira olarak karşımıza çıkıyor.

Evet, sadece bu kadar… Gelir kalemleri bitti.

“Vergileme sanatı, mümkün olduğunca fazla tüyü, mümkün olan en az bağırtıyla toplayabilmektir.” Jean Baptiste COLBERT

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

-5°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:31
Güneş 07:59
Öğle 13:05
İkindi 15:37
Akşam 18:00
Yatsı 19:22

Gelişmelerden Haberdar Olun

@