30.01.2020, 17:36 195

Bir Korku Filmi: Bütçe 2020

Hepimizin bir yerlerden duyduğu bir şey var: Bütçe. Her evin bir bütçesi olduğu gibi her ülkenin de bir bütçesi elbette vardır. Bazı ülkelerin bütçesi komedi filmlerini andırırken, bazısı dram, bazısı da fantastik filmlerini andırıyor. Bazısı da korku filmlerinden alınmış gibi.

Mesela Türkiye’yi ele alalım. Bu zamana kadar yapılan bütçe planlamaları dram filmini andırırken, yıl sonuna gelindiğinde kalp atışlarımız hızlı hızlı atmaya başlıyor. Tıpkı filmlerde bir anda ekrana yansıyan korku ve gerilim sahnesini izlemişiz gibi… 2020 yılı bütçesine baktığımızda bir farklılık göze çarpıyor. Çünkü senaristler (Bütçe Komisyonu) bu yılın bütçesini korku filmi tadında hazırlamışlar.

Bu girişten sonra sizin de anlayacağınız üzere, Türkiye’nin 2020 yılı bütçesini konuşacağız. Çünkü herkesin, çeşitli sebeplerle devlete verdiği paraların nereye harcandığını bilmeye hakkı vardır.

Bütçe: Bir devletin, bir kuruluşun ya da bir kimsenin ileriye dönük olarak, bir süre için tasarladığı gelir ve giderlerini, tür ve ayrıntılarıyla gösteren tablo olarak tanımlanmaktadır.

Geçen yılın bütçesinin neticesinde oluşan tablo gerçekten içler açısı durumdadır.

  • İşsizlik: % 11,8
  • Enflasyon: % 8,5 *resmi olan açıklama bu, etkisine bakıldığında daha yüksek olduğunu görüyoruz.
  • Büyüme: % 5
  • Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 9.738 USD (Amerikan Doları)
  • Gayri Safi Yurtiçi Hasıla: 4.872 Milyar Lira

Yukarıda belirttiğim sonuçlar, 2019 yılı bütçesinin sonuçlarıdır. Şimdi de 2020 yılı için planlanan bütçeye bakalım.

1.095,5 milyar liralık bir bütçe gideri hesaplanmış durumda. Buna mukabil, bütçe için beklenen gelir ise 956,6 milyar lira olarak karşımıza çıkıyor. Yani 2020 bütçesi 138,9 milyar liralık bir açıkla hazırlanıyor.

*Buradaki 138,9 miyar lira önceki dönemlerden kalan borçların ve/ya ilgili dönemde yapılacak olan borçlanmalar için ayrılan faiz ödemeleridir.

Bütçedeki sağlık, eğitim, ar-ge, tarım, sosyal yardımlar gibi sektörlere ne kadar bütçe ayrıldığı üzerinden bütçeyi yorumlamaya çalışalım.

2020 bütçesinde sağlık alanına ayrılan pay, bütçenin %17,2’sine denk gelecek şekilde 188,6 milyar lira olarak ayrılmıştır. Bu tutarın 1,1 milyar lirası aşı çalışması için ayrılmıştır.

2020 bütçesinde eğitime ayrılan pay, bütçenin %16,1’ine denk gelecek şekilde 176,1 milyar lira olarak belirlenmiştir. 1 milyondan fazla öğretmen, 18 milyona yakın öğrenci, toplamda ise 19 milyonluk bir eğitim camiası için ayrılan kaynak sadece 176,1 milyar lira. Küçük bir hesapla 176,1 milyar/19 milyon= 9.250 TL harcanacak. 1 yıl için 9.250 TL harcanacak. Böyle bir bütçeden kaliteli bir eğitim bekliyoruz. Başarısızlıklardan sonra yapılan şeyler ise sistem değişikliği oluyor. Bilinmelidir ki kaliteli bir eğitim kaliteli bir bütçeden geçer.

Ar-ge (Araştırma ve Geliştirme), bir ülkenin kalkınmasını sağlayan en önemli alandır. Ekonomik göstergeleri yukarılara çeken, az emekle çok kazandıran ve en önemlisi de bir ülkenin ekonomik bağımsızlığını doğrudan ilgilendiren bir alandır. Ve böylesine önemli bir alan için,
2020 bütçesinde SADECE AMA SADECE 5,5 milyar lira pay ayrılmıştır. Ne kadar az olduğunu ifade etmek için bir şirket ve bir ülke ile örnek vereyim.

ABD’li bir yazılım şirketi olan Oracle’nin ar-ge’ye ayırdığı pay 6 milyar dolardır. Neredeyse 36 milyar liraya tekabül ediyor. Yani Türkiye’nin ayırdığı bütçenin 6,5 katı. Bir ülke, ar-ge için kaynak ayırmadığı zaman büyüyebilir ama o ülkenin kalkınması mümkün değildir.

2. Dünya Savaşı sonrasında Marshall yardımlarıyla toparlanmaya çalışan Güney Kore -2. Dünya Savaşı sonrasında Kuzey Kore ile savaşmasına rağmen- bugün milli gelirinin nerdeyse %5’ini ar-ge için ayırmış durumda. Ülkenin milli geliri ise 1,65 trilyon dolar civarında.

Bu iki örnekten çıkılacak sonuç: Eğer bütçede ar-ge için gereken kaynak ayrılmazsa; motor üretemeyiz, batarya-pil üretemeyiz, yazılım yapamayız.

Dolayısıyla yerli otomobilimizin üretimi için gereken motoru Alman firması Bosch’tan, bataryasını Çin’den, entegrasyonu için Alman firması EDAG’tan, tasarımını da İtalyan firmalarından almak mecburiyetinde kalırız.

2020 bütçesinde tarım için ayrılan pay, bütçenin yüzde 3’üne denk gelecek şekilde 33,4 milyar lira olarak ayrılmıştır. Oysaki kanunen ayrılması gereken pay milli gelirin %1’ine denk gelen 50,5 milyar lira olmalıydı. Dolayısıyla bütçe, çiftçiden ve hayvancılık yapandan yana değildir. Bütçeyi oluşturanlardan tarım üretimine yönelik bir gayret görülmemektedir.

Bir alandan daha bahsetmek istiyorum: Sosyal yardımlar. Evet, bir ülkenin kalkınmışlığı, gelişmişliği ve refah düzeyini gösteren en önemli etkendir, sosyal yardıma muhtaçlık. Ve yine kalp atışlarımızı hızlandıran bir sahne daha. Senaristler (Bütçe Komisyonu) sosyal yardımlar için 2020 bütçesinde 69,5 milyar lira kaynak ayırmışlar. Ve bu kaynak, bütçedeki %6,3 payla kendi yerini almış oluyor.

Ve son olarak bir konudan daha bahsetmek istiyorum. Bu konu çok mühim bir konu: Ulaşım. İlginçtir ki 2020 bütçesinden bu alana ayrılan pay 198,5 milyar liradır. İlginç olan nedir diye soranlar olacaktır. *Sor(a)mayanların canı sağ olsun. Hemen söyleyeyim. Yollar, havalimanları, köprüler gibi büyük projeleri çoğunu yap-işlet-devret modeliyle yapıyoruz. Yap-işlet-devret modeli ise esasında bazı ihtiyaçların özel sektöre yaptırıldığı, bu projeleri yapan firmanın bir süre bu projeyi işlettikten sonra devlete devrettiği bir sürecin işlendiği modeldir. Böyle bir durumda bile 198,5 milyar liralık bir bütçe ayrılmışsa bir yerde sorun vardır. *Tabi tıpkı hasta garantili hastanelerde olduğu gibi yolcu geçiş garantili köprüler ve havalimanları yapılmış ve/ya yapılacak olanlar için bu kaynaklar ayrılmışsa o başka…

İyi de bu bütçede hep gider kalemleri mi var, gelir kalemleri nerede bunun? diyenler var biliyorum. Sıkı durun gelir kalemleri de geliyor.

  • 182,1 milyar lira Gelir Vergisi
  • 89,4 milyar lira Kurumlar Vergisi
  • 215,9 milyar lira Katma Değer Vergisi
  • 175,2 milyar lira Özel Tüketim Vergisi
  • 122 milyar lira Diğer Vergiler

Toplamda 784,6 milyar lira vergi toplanması ön görülüyor, 2020 bütçesinde. Vergi dışı gelirler de 172 milyar lira olarak karşımıza çıkıyor.

Evet, sadece bu kadar… Gelir kalemleri bitti.

“Vergileme sanatı, mümkün olduğunca fazla tüyü, mümkün olan en az bağırtıyla toplayabilmektir.” Jean Baptiste COLBERT

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı

Gelişmelerden Haberdar Olun

@