DOLAR
8.0955 -0.32
EURO
9.6942 -0.01
ALTIN
451.065 +0.01
BIST
1409 +2.25
11°

Elma kokusuyla gelen ölüm: Halepçe Katliamı

22 Eylül 1980’de İran’a saldırı emri vermesiyle başlayan ve 20 Ağustos 1988’e kadar kesintisiz devam eden İran-Irak Savaşı'nın en acıklı sahnelerden biri 16 Mart 1988 günü İran-Irak sınırındaki Halepçe kasabasında yaşandı. Saddam Hüseyin’in sağ kolu olan Ali Hasan el Mecid’in bizzat koordine ettiği saldırıda, çok kısa süre içinde 5 bin civarında Halepçeli hayatını kaybetmişti.

TARİH 16.03.2021, 21:35 17.03.2021, 01:31
Elma kokusuyla gelen ölüm: Halepçe Katliamı

Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’in 22 Eylül 1980’de İran’a saldırı emri vermesiyle başlayan ve 20 Ağustos 1988’e kadar kesintisiz devam edenİran-Irak Savaşı, iki taraftan toplam bir milyondan fazla insanın ölümüne yol açmıştı. Harabeye dönen şehirler, çöken ekonomiler, yaralanan ve sakat kalan yüzbinler ve daha birçok acı neticeleriyle, İran-Irak Savaşı, Ortadoğu’nun yakın dönemine damgasını vuran felâketlerden biriydi.

“20’nci yüzyılın en uzun konvansiyonel [düzenli ordular arasında, doğrudan yapılan] savaşı” olarak da kayıtlara geçen süreçte, -Suriye hariç olmak üzere- Arap dünyası Şiî İran’a karşı Saddam rejimini desteklemiş, İran ise Sovyetler Birliği’nden destek almıştı. ABD ve İsrail ise, tarafların her ikisini de silah ve yedek parça satmış, İran-Irak Savaşı’nı kelimenin tam anlamıyla kazanca çevirmişti.

Savaşın bütün hızıyla devam ettiği ikinci devrede, Saddam Hüseyin iktidarı dikkatini ülke içine de yönelterek “Araplaştırma” politikalarına hız verdi. Bu çerçevede, 1986’da başlatılan Enfal Operasyonları, Irak’ın kuzeyindeki Kürt bölgelerinde 180 bine yakın insanın ölümüne yol açtı. Operasyonlar, ismini Kur’ân’daki “Enfâl” suresinden alıyordu.

Hz. Peygamber’in komutasındaki Müslüman ordusunun Bedir Savaşı’nda müşriklere galip gelişinin anlatıldığı sureden ilhamla, İran destekli gruplar da müşriklere benzetiliyordu.

Kısa süre içinde İran’ın desteklediği silahlı gruplarla merkezî yönetime bağlı orduların savaşına dönüşen operasyonlarda, en acıklı sahnelerden biri 16 Mart 1988 günü İran-Irak sınırındaki Halepçe kasabasında yaşandı.

15 Mart 1988 günü, Bağdat’ın 350 kilometre kuzeydoğusunda yer alan Halepçe’yi havadan bombalamaya başlayan Irak ordusu, ertesi sabah erkenden bölgeyi karadan kuşatma altına aldı. Kısa süre içinde önce havaya bir toz bulutu yükseldi, ardından da bunu derin bir sessizlik takip etti.

Halepçe’den sağ çıkabilenlerin sonradan anlattığı hep aynıydı: “Tatlı bir elma kokusu aldık…”

Elma kokusu şeklinde burunlarına gelen, aslında hardal gazı ve sarin karışımı kimyasal bir zehirdi. Saddam Hüseyin’in sağ kolu -ve aynı zamanda kuzeni- olan Ali Hasan el Mecid’in bizzat koordine ettiği saldırıda, çok kısa süre içinde 5 bin civarında Halepçeli hayatını kaybetmişti. Ölenlerin büyük bölümünü, çatışmalara hiçbir şekilde katılmamış olan siviller oluşturuyordu. Zehirli gazları soluduğu halde ölümden kurtulan binlerce kişi ise, hayat boyu devam edecek sakatlıklara ve hastalıklara duçar olmuştu. El Mecid de artık yeni bir unvanla anılacaktı: “Kimyasal Ali.”

Sonradan bütün ayrıntılarıyla belgelendiği üzere, Halepçe Katliamı’nda olduğu gibi, Enfal Operasyonları’nda kimyasal madde kullanılması iznini, Saddam 1987’de vermişti. 

Bombardıman ve saldırılarla “yola getirilemeyen” bölgeler, sivil-asker denilmeden hedef alınarak Bağdat’a itaate zorlanacaktı. İran-Irak Savaşı’nın bölgeyi sürüklediği gerilimin son çeyreğinde büyük bir gaddarlıkla sürdürülen operasyonlarda on binlerce sivil hayatını kaybetmiş olsa da, yolun sonunda kazanan Saddam Hüseyin ve rejimi de olmadı…

ABD’nin 2003’teki Irak işgalinin ardından Saddam Hüseyin ve Ali Hasan el Mecid yakalanarak yargılandı ve idama mahkûm edildi. Saddam 30 Aralık 2006’da, Kimyasal Ali ise 25 Ocak 2010’da asılarak cezalandırıldı. Geride imza attıkları katliamlar ve acılar kaldı.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

11°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:36
Güneş 06:06
Öğle 12:54
İkindi 16:35
Akşam 19:32
Yatsı 20:56

Gelişmelerden Haberdar Olun

@