DOLAR
8.7012 +0.62
EURO
10.3818 +0.49
ALTIN
496.646 -0.06
BIST
1411 +0.64
17°
15.02.2020, 13:12 1153

Sinsi bir Bağımlılık: ''İnternet ve Telefon Bağımlılığı'' Tanımlaması

Son günlerde yaptığım çalışmaların genelini; internet, sosyal medya ve telefon bağımlılığı oluşturmakta. Bütün bu bağımlılıklara ekran bağımlılığı ismini de koyabiliriz. Bu çalışmalarımı tetikleyense 5 yaşında erkek çocuğa sahip bir ailenin davranışlarını gözlemlemem oldu.

Çocuğu çizgi film izlemeden yemek yemiyor, yemekten sonra anne sofrayı toplarken çocuk oturma odasında bu sefer de tablete geçiyor. Anne bulaşık yıkadığı esnada bi’ taraftan video izliyor, gelen mesajlara sesli olarak yanıt veriyor. Akşam evin babası geliyor, televizyon izleniyor. Çocuk televizyonun sesinden rahatsız oluyor, odasına geçip tabletine devam ediyor. Televizyon açıkken baba elinde telefonu ile sosyal medyada geziniyor. Arada bir anne ile sosyal medya içeriklerini birbirlerine gösteriyorlar. Gün içerisinde yapılanlar da üstün körü konuşuluyor. 

Ailenin bu yaşantısı hemen hemen hepimize tanıdık geliyor. Peki toplum olarak bu konunun karşılığı bizde nasıl?

Cep telefonu kullanıcılarının kendilerini her 15 dakikada bir telefonuna bakmak zorunda hissettiğini, ayrıca günde ortalama 150 kez cep telefonunun yanında olup olmadığını kontrol ettiğini biliyor muydunuz? Yapılan araştırmalara göre durum bu!

Yakın bir zamanda We Are Social ve HootSuite, her yıl yayınladığı Küresel Dijital Raporu‘nu yayınladı. Her yıl tüm dünyanın dijital fotoğrafını çeken bu önemli raporda dünyadaki ve Türkiye’deki dijitale dayalı önemli detayları paylaşacağım.

2019 Küresel Dijital Raporu’na baktığımızda toplam nüfusun 8 milyara yaklaştığını ve nüfusun neredeyse 3.5 milyarının aktif sosyal medya kullanıcısı olduğunu görüyoruz. Bu oran %45’e tekabül ediyor. Toplam nüfusun %42’si ise sosyal medyayı mobil üzerinden kullanıyor. İnternet kullanımı ise %57 ile sosyal medya kullanımının üzerinde.

 ‘Dijital Türkiye 2019’ raporuna göre, ülkemizde yetişkinlerin yüzde 98’i cep telefonu, yüzde 77’si akıllı telefon kullanıyor. Türkiye’de insanların her gün internette geçirdikleri süre 7 saat 15 dakika, sosyal medyada geçirilen süre ise 2 saat 46 dakika... Son bir yılda internet kullanan kişi sayısı 5 milyon, aktif sosyal medya kullanıcısı sayısı 1 milyon artış göstermiş durumda... Ayrıca Türkiye’de insanlar günde ortalama 3 saat 9 dakikalarını da televizyon izlemeye ayırıyor. Aynı rapora göre ülkemizde 2019 rakamlarına göre 52 milyon sosyal medya kullanıcısı var, bunların 44 milyonu bağlantılarını mobil cihazlar üzerinden kuruyor.

Türkiye’deki kullanıcıların yüzde 96’sının çevrimiçi videolar izlediğini, yüzde 43’ünün ise TV içeriklerini internet üzerinden izlediğini görüyoruz. Kullanıcıların yüzde 36’sının internette canlı yayınlanan oyunları oynaması dikkat çekerken, yüzde 27’si başkalarının  oyun oynadığı canlı yayınları izlemeyi tercih ediyor. Yüzde 16’lık bir kesim ise e-spor müsabakalarını canlı olarak takip ediyor.

Tüketim ürünleri özelinde Türkiye’deki e-ticaret pazarına baktığımızda ise rapora göre yıldan yıla yüzde 2.6 büyüme ile 39.30 milyon kullanıcının e-ticaret üzerinden tüketim ürünü satın aldığını görüyoruz. Raporda toplam nüfusa oranla tüketim ürünlerine yönelik e-ticaretin kullanım yaygınlığı yüzde 48 olarak öne çıkıyor. Rapora göre e-Ticaret pazarındaki tüketim ürünlerinin değeri ise 5.955 milyar dolar.

Rapora göre Türkiye’nin en çok kullanılan sosyal medya platformu YouTube. İkinci sırada ise %84 ile Instagram var. WhatsApp ve Facebook onu takip ederken Twitter ise 5. sırada.

Alışveriş, ödemeler, sağlık, eğitim derken hayatımıza giren internetin faydaları anlatmakla bitmez. Ancak, her şeyde olduğu gibi bu durumun da fazlası ve gereksizi elbette insanlar için zarar teşkil etmektedir.

Artık bütün dünyada internet ve ekran bağımlılığının bir takım sorunlara yol açtığı ve bu sorunların tedaviye muhtaç bir konumda olduğu tartışılmaz kabul ediliyor.

Nomofobi bu sorunlardan bir tanesi… Nomofobi, “telefonsuz kalma korkusu ya da cep telefonu yoluyla iletişimden kopmaktan korkma durumu” olarak tarif ediliyor ve özellikle gençler arasında yaygın... Bazı toplumlarda daha şimdiden nomofobik intiharlar yaşanmaya başladı bile. 

Nomofobi ile birlikte düşünmemiz gereken bir başka rahatsızlık da internetsiz kalma korkusu olarak bilinen ‘Netlessfobia’. Bunlardan başka internette ve sosyal medyada olan biteni kaçırma korkusu anlamına gelen ‘Fomo’ ve gittikleri her yerde panik halinde prizin yerini arayan şarj bağımlılarının durumunu ifade eden ‘Plogomani’ var. Ayrıca son dönemde video oyunu oynama bozukluğu da ‘Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’nda yerini almış bulunuyor.

Ancak DSM IV’te (Ruhsal Bozuklukların Tanımsal ve Sayısal El Kitabı IV) bağımlılık ölçütleri sadece kimyasal maddeler için belirlendiğinden ve davranışsal bağımlılıkları içermediğinden internet bağımlılığı henüz bağımsız bir hastalık olarak tanımlanmamaktadır. Bağımlılık kavramı alkol, esrar, kokain, eroin gibi kimyasal madde kullanımını içerirken aslında bağımlılığın nedenleri hususunda tam bir izah yapmak zor görünmektedir. 

Bugün kumar, seks, para harcama, alışveriş yapma, yemek yeme, televizyon izleme, egzersiz, bilgisayar ve telefonla oynama vb. davranışların da bağımlılık oluşturabileceği anlayışı karşılık görmektedir. İnternet bağımlılığı ile ilgili yapılan gözlemler sonucu, oluşturulan tanı ölçütlerinin daha çok madde bağımlılığına benzer özellikler gösterdiği görülmüştür. 

Ancak Young’a göre internet, tıpkı kumar gibi, bağımlılık yaratmaktadır ve internet bağımlılarında çeşitli dürtü kontrol bozuklukları görülmektedir. 
İnternet bağımlılığını tanımlamaya yönelik çalışmalar internet bağımlılığını bağımsız bir hastalık veya başka bir hastalığın belirtisi şeklinde iki farklı anlayış içermektedir. Aşırı internet kullanan bütün bireylerin aslında internet bağımlısı olmadıkları, interneti başka bağımlılıkların tatmini için ideal bir ortam olarak kullandıkları, dolayısıyla gerçekten internet bağımlısı kişi ile internet üzerinden başka bağımlılıklarını tatmin edenlerin ayrımı bu konunun tedavi kriterleri için önem arz etmektedir.  

Sonuç olarak; bunlar bizim de içinde olduğumuz yeni siber dünyanın hâl-i pür melâlini gösteren birtakım gerçekler... Bizim dışında olduğumuz bir hayatın manzaraları değiller. Ancak internet ya da ekran bağımlılığı, adına ne dersek diyelim; bu sorunları yaşayan kişilerde bulunan ilk olgu bu bağımlılığı kabul etmedikleri, inkar ettikleridir. 

Bir sonraki yazımda internet ve ekran bağımlılığının yol açtığı sorunlar, aile ilişkilerine yansımaları ve bu bağımlılığın bilişsel davranışçı terapi yolu ile tedavi yollarından bahsedeceğim. 

Sağlıcakla kalın…

Yorumlar (3)
Talha 1 yıl önce
Rakamlara dökülünce ayrı bir sorun olduğunu tekrar hatırlattınız. Ağzınıza sağlık, bir sonraki makalenizi heycanla bekliyorum.
Sebahat 1 yıl önce
Teşhis güzel, inşAllah tedavi konusunda da yol gösteririsin
Arc 1 yıl önce
Aynen öyle kaynimda da var. Eveet. Bu hastalık bel fıtığını geçti ve her geçen gün de artmaktadır burhanettin hocam
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

17°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:14
Öğle 12:56
İkindi 16:54
Akşam 20:28
Yatsı 22:15

Gelişmelerden Haberdar Olun

@