26.01.2020, 02:02 644

Mimarın ASA’sı

“dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak...”

Bir disiplinden yola çıkan ancak bir disipline hapsedilemeyecek düşünceleri buraya bırakmak istiyorum. Bu yazı “mekân disiplinlerinde neleri eksik bırakıyoruz?” sorusuna aranan cevapların başlangıcı olarak görülmelidir. 

İmar ve inşa edenlerin Vitruvius’un üçlemesiyle muhatap olmadan ilerlediği düşünülemez. Dayanıklı, kullanışlı ve de alımlı… Ortaya çıkan ürünler ise bu öğretinin başka üçlemelere ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Ölçeğinde takılı kalan bakış açıları, ya ürettiği parçalarda boğulup bütüne kör kalmaktadır ya da pratiğe inemeyip havada asılı kalmaktadır. Dolayısıyla inşa edenlerin bu üçlüyü dikeyde de hareket ettirmesi gerekmektedir. Vitruvius’un bu üçlemesinin ölçeklerde değerlendirmesini erteleyerek mimarı ayakta tutan imar sürecini ele almak iyi olacaktır.

Projelerin, çok yüksek oranda, analizle başlaması mimari eğitim alan kişilerin aşina olduğu bir durumdur. Bani ile inşa yeri arasında başlayan bu süreç; bani taleplerinin, yer ve çevresi bilgilerinin taksim ve tasnif edildiği ilk aşamasını oluşturur. Bu birinci kısım ilk Analitik yaklaşımdır. İkinci kısım ise bu bilgilerin değerlendirildiği ve üzerine cümle kurulduğu Sentetik yaklaşımdır. Üçüncü kısım, yukarıda kurulmuş olan cümlenin yansıtıldığı, projenin düşüncesinin uygulamaya dönüştüğü ve parçalara indirildiği ikinci Analitik yaklaşımdır. Bütününde bakıldığında mimarî, bu ASA ile kendisini ayağa kaldırır.

Yapının ayakta durması, mimarî olarak ayağa kalktığı anlamına gelmemektedir. Bu durum daha sonraki yazılarda ele alınacak mimarlığın temel üçlemesinden (FelsefeBilimSanat) sadece bilimin bir parçasının yerine getirildiğini göstermektedir. Son dönemlerde mimarîye yapılan eleştiriler ve mimari üzerine yapılan tartışmalar, bu temel üçleme bilincinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Sorun ise mimarî süreçlerin sentetik yaklaşım konusundaki sığlığıdır. İlk aşamada elde edilen verilerin tasniften öteye, yani ikinci aşamaya götürülerek; bilgi, birikim ve idea ile birleşmesi ve kendisine uygun cümleyi kurması gerekmektedir. Gerek kendisiyle bağdaşmayan cümlelerin kurulması gerekse hiçbir cümlenin kurulmaması mekân disiplinlerinde ilk düşülen hatalardandır.

Elde edilen verilerin, bir düşünce ile harmanlanıp bütünün bir parçası olan özgüne kavuşması, tümleyen (sentetik) bir bakış açısı ile olacaktır. Tümleyen bakış açısının sağlanamadığı, düşünce dünyasının pragmatik çıkmazlara sokulduğu ve kısa vadede çıkarların gözetildiği şartlarda; zaman ve mekan coğrafyasında, üretildiği bütüne dahil olmayan arsız yabancılar seyreder olduk. Bir binanın yalnızca arsa üzerinde inşa edildiği yanılgısından, bir parkın salt boşlukta üretildiği yanılgısına, bir kentin yığınları istiflemek yanılgısından, güneşi görmeyen sokaklar yanılgısına, kendi ölçeğine hapsolmuş bir dizi yanılgılardan söz etmek mümkündür. Bu yanılgıların çözümü de dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak olmaktır. İnşa edilen şey, bazen sokağında, bazen karşı yakada, bazen içinde, bazen kenarında, bazen komşunun gözünde, bazen bir yabancının izleniminde olmayı bilmenin yanı sıra doğal ve kültürel birikimlerinin farkında ve bu birikimlerle geleceğe uzanabilmelidir. 

Üretilen yapının işlevine, sağlamlığına, bütüne kattığı değere ve bütünün içinde var olan estetiğine yalnız kendi ölçeğinde ve yalnız kendi disiplininde bakılmaması gerekmektedir. Bu anlamda, mimarın (imar edenin) muhayyile zenginliği, kendisini gelecekte var edecek düşünce sistemini geliştirmesi ve edindiği verileri ne bulunduğu günden ne de yarın tahayyülünden koparmaması, analitik – sentetik – analitik yaklaşımların yerindeliği ile olacaktır. Bu ise güçlü bir ASA öğretisini mekân disiplinlerinde kilit taşı konumuna getirmektedir. Ve bu kilit taşı, mekân disiplinlerinde nelerin eksik olduğu arayışımızdaki cevaplardan biri olarak büyük bir boşluğu tamamlamaktadır.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı

Gelişmelerden Haberdar Olun

@