DOLAR
7.4022 +0.05
EURO
8.9891 -0.24
ALTIN
441.723 -0.15
BIST
1544 +0.13
26.01.2020, 02:02 589

Mimarın ASA’sı

“dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak...”

Bir disiplinden yola çıkan ancak bir disipline hapsedilemeyecek düşünceleri buraya bırakmak istiyorum. Bu yazı “mekân disiplinlerinde neleri eksik bırakıyoruz?” sorusuna aranan cevapların başlangıcı olarak görülmelidir. 

İmar ve inşa edenlerin Vitruvius’un üçlemesiyle muhatap olmadan ilerlediği düşünülemez. Dayanıklı, kullanışlı ve de alımlı… Ortaya çıkan ürünler ise bu öğretinin başka üçlemelere ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Ölçeğinde takılı kalan bakış açıları, ya ürettiği parçalarda boğulup bütüne kör kalmaktadır ya da pratiğe inemeyip havada asılı kalmaktadır. Dolayısıyla inşa edenlerin bu üçlüyü dikeyde de hareket ettirmesi gerekmektedir. Vitruvius’un bu üçlemesinin ölçeklerde değerlendirmesini erteleyerek mimarı ayakta tutan imar sürecini ele almak iyi olacaktır.

Projelerin, çok yüksek oranda, analizle başlaması mimari eğitim alan kişilerin aşina olduğu bir durumdur. Bani ile inşa yeri arasında başlayan bu süreç; bani taleplerinin, yer ve çevresi bilgilerinin taksim ve tasnif edildiği ilk aşamasını oluşturur. Bu birinci kısım ilk Analitik yaklaşımdır. İkinci kısım ise bu bilgilerin değerlendirildiği ve üzerine cümle kurulduğu Sentetik yaklaşımdır. Üçüncü kısım, yukarıda kurulmuş olan cümlenin yansıtıldığı, projenin düşüncesinin uygulamaya dönüştüğü ve parçalara indirildiği ikinci Analitik yaklaşımdır. Bütününde bakıldığında mimarî, bu ASA ile kendisini ayağa kaldırır.

Yapının ayakta durması, mimarî olarak ayağa kalktığı anlamına gelmemektedir. Bu durum daha sonraki yazılarda ele alınacak mimarlığın temel üçlemesinden (FelsefeBilimSanat) sadece bilimin bir parçasının yerine getirildiğini göstermektedir. Son dönemlerde mimarîye yapılan eleştiriler ve mimari üzerine yapılan tartışmalar, bu temel üçleme bilincinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Sorun ise mimarî süreçlerin sentetik yaklaşım konusundaki sığlığıdır. İlk aşamada elde edilen verilerin tasniften öteye, yani ikinci aşamaya götürülerek; bilgi, birikim ve idea ile birleşmesi ve kendisine uygun cümleyi kurması gerekmektedir. Gerek kendisiyle bağdaşmayan cümlelerin kurulması gerekse hiçbir cümlenin kurulmaması mekân disiplinlerinde ilk düşülen hatalardandır.

Elde edilen verilerin, bir düşünce ile harmanlanıp bütünün bir parçası olan özgüne kavuşması, tümleyen (sentetik) bir bakış açısı ile olacaktır. Tümleyen bakış açısının sağlanamadığı, düşünce dünyasının pragmatik çıkmazlara sokulduğu ve kısa vadede çıkarların gözetildiği şartlarda; zaman ve mekan coğrafyasında, üretildiği bütüne dahil olmayan arsız yabancılar seyreder olduk. Bir binanın yalnızca arsa üzerinde inşa edildiği yanılgısından, bir parkın salt boşlukta üretildiği yanılgısına, bir kentin yığınları istiflemek yanılgısından, güneşi görmeyen sokaklar yanılgısına, kendi ölçeğine hapsolmuş bir dizi yanılgılardan söz etmek mümkündür. Bu yanılgıların çözümü de dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak olmaktır. İnşa edilen şey, bazen sokağında, bazen karşı yakada, bazen içinde, bazen kenarında, bazen komşunun gözünde, bazen bir yabancının izleniminde olmayı bilmenin yanı sıra doğal ve kültürel birikimlerinin farkında ve bu birikimlerle geleceğe uzanabilmelidir. 

Üretilen yapının işlevine, sağlamlığına, bütüne kattığı değere ve bütünün içinde var olan estetiğine yalnız kendi ölçeğinde ve yalnız kendi disiplininde bakılmaması gerekmektedir. Bu anlamda, mimarın (imar edenin) muhayyile zenginliği, kendisini gelecekte var edecek düşünce sistemini geliştirmesi ve edindiği verileri ne bulunduğu günden ne de yarın tahayyülünden koparmaması, analitik – sentetik – analitik yaklaşımların yerindeliği ile olacaktır. Bu ise güçlü bir ASA öğretisini mekân disiplinlerinde kilit taşı konumuna getirmektedir. Ve bu kilit taşı, mekân disiplinlerinde nelerin eksik olduğu arayışımızdaki cevaplardan biri olarak büyük bir boşluğu tamamlamaktadır.

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:29
Güneş 07:56
Öğle 13:06
İkindi 15:42
Akşam 18:06
Yatsı 19:27

Gelişmelerden Haberdar Olun

@