DOLAR
8.7012 +0.62
EURO
10.3818 +0.49
ALTIN
496.667 -0.06
BIST
1411 +0.64
17°
26.01.2020, 02:02 611

Mimarın ASA’sı

“dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak...”

Bir disiplinden yola çıkan ancak bir disipline hapsedilemeyecek düşünceleri buraya bırakmak istiyorum. Bu yazı “mekân disiplinlerinde neleri eksik bırakıyoruz?” sorusuna aranan cevapların başlangıcı olarak görülmelidir. 

İmar ve inşa edenlerin Vitruvius’un üçlemesiyle muhatap olmadan ilerlediği düşünülemez. Dayanıklı, kullanışlı ve de alımlı… Ortaya çıkan ürünler ise bu öğretinin başka üçlemelere ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Ölçeğinde takılı kalan bakış açıları, ya ürettiği parçalarda boğulup bütüne kör kalmaktadır ya da pratiğe inemeyip havada asılı kalmaktadır. Dolayısıyla inşa edenlerin bu üçlüyü dikeyde de hareket ettirmesi gerekmektedir. Vitruvius’un bu üçlemesinin ölçeklerde değerlendirmesini erteleyerek mimarı ayakta tutan imar sürecini ele almak iyi olacaktır.

Projelerin, çok yüksek oranda, analizle başlaması mimari eğitim alan kişilerin aşina olduğu bir durumdur. Bani ile inşa yeri arasında başlayan bu süreç; bani taleplerinin, yer ve çevresi bilgilerinin taksim ve tasnif edildiği ilk aşamasını oluşturur. Bu birinci kısım ilk Analitik yaklaşımdır. İkinci kısım ise bu bilgilerin değerlendirildiği ve üzerine cümle kurulduğu Sentetik yaklaşımdır. Üçüncü kısım, yukarıda kurulmuş olan cümlenin yansıtıldığı, projenin düşüncesinin uygulamaya dönüştüğü ve parçalara indirildiği ikinci Analitik yaklaşımdır. Bütününde bakıldığında mimarî, bu ASA ile kendisini ayağa kaldırır.

Yapının ayakta durması, mimarî olarak ayağa kalktığı anlamına gelmemektedir. Bu durum daha sonraki yazılarda ele alınacak mimarlığın temel üçlemesinden (FelsefeBilimSanat) sadece bilimin bir parçasının yerine getirildiğini göstermektedir. Son dönemlerde mimarîye yapılan eleştiriler ve mimari üzerine yapılan tartışmalar, bu temel üçleme bilincinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Sorun ise mimarî süreçlerin sentetik yaklaşım konusundaki sığlığıdır. İlk aşamada elde edilen verilerin tasniften öteye, yani ikinci aşamaya götürülerek; bilgi, birikim ve idea ile birleşmesi ve kendisine uygun cümleyi kurması gerekmektedir. Gerek kendisiyle bağdaşmayan cümlelerin kurulması gerekse hiçbir cümlenin kurulmaması mekân disiplinlerinde ilk düşülen hatalardandır.

Elde edilen verilerin, bir düşünce ile harmanlanıp bütünün bir parçası olan özgüne kavuşması, tümleyen (sentetik) bir bakış açısı ile olacaktır. Tümleyen bakış açısının sağlanamadığı, düşünce dünyasının pragmatik çıkmazlara sokulduğu ve kısa vadede çıkarların gözetildiği şartlarda; zaman ve mekan coğrafyasında, üretildiği bütüne dahil olmayan arsız yabancılar seyreder olduk. Bir binanın yalnızca arsa üzerinde inşa edildiği yanılgısından, bir parkın salt boşlukta üretildiği yanılgısına, bir kentin yığınları istiflemek yanılgısından, güneşi görmeyen sokaklar yanılgısına, kendi ölçeğine hapsolmuş bir dizi yanılgılardan söz etmek mümkündür. Bu yanılgıların çözümü de dokunabilecek kadar yakın, görebilecek kadar uzak olmaktır. İnşa edilen şey, bazen sokağında, bazen karşı yakada, bazen içinde, bazen kenarında, bazen komşunun gözünde, bazen bir yabancının izleniminde olmayı bilmenin yanı sıra doğal ve kültürel birikimlerinin farkında ve bu birikimlerle geleceğe uzanabilmelidir. 

Üretilen yapının işlevine, sağlamlığına, bütüne kattığı değere ve bütünün içinde var olan estetiğine yalnız kendi ölçeğinde ve yalnız kendi disiplininde bakılmaması gerekmektedir. Bu anlamda, mimarın (imar edenin) muhayyile zenginliği, kendisini gelecekte var edecek düşünce sistemini geliştirmesi ve edindiği verileri ne bulunduğu günden ne de yarın tahayyülünden koparmaması, analitik – sentetik – analitik yaklaşımların yerindeliği ile olacaktır. Bu ise güçlü bir ASA öğretisini mekân disiplinlerinde kilit taşı konumuna getirmektedir. Ve bu kilit taşı, mekân disiplinlerinde nelerin eksik olduğu arayışımızdaki cevaplardan biri olarak büyük bir boşluğu tamamlamaktadır.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

17°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:14
Öğle 12:56
İkindi 16:54
Akşam 20:28
Yatsı 22:15

Gelişmelerden Haberdar Olun

@