DOLAR
8.7012 +0.62
EURO
10.3818 +0.49
ALTIN
496.667 -0.06
BIST
1411 +0.64
17°

Şiddete açılan kapı: Ekran

Kültür kuramcısı Byung-Chul Han, “Şiddetin Topolojisi”nde, postmodern dönemde dilin yeni şiddetinin olumsuzluk değil olumluluk olduğunu söyler.

Gündem 01.02.2021, 00:25 01.02.2021, 00:33
Şiddete açılan kapı: Ekran

İftira, aşağılama, incitme üzerine kurulan dilsel şiddet olumsuzluk şiddetiyken; aşırı iletişim, aşırı bilgi, aşırı haberleşme şiddetin olumluluk halidir ve bu tür şiddet,“öteki”ne karşı değildir, “olumluluğun kitleselleşmesini” esas alır. Modern dünyada şiddetin kaba bir güç olmaktan çıkarak sistemin merkezinde kendine hayat alanı bulduğunu düşünür. Olumlu şiddet ona göre olumsuz şiddetten daha yıkıcıdır ve göz önünde değildir.

Herkeste bir sinir bir asabiyet. Kimine göre yediklerimiz, kimine göre seyrettiklerimiz, kimine göre bu şehir bu trafik, kimine göre ise rahatlıktan bu haldeyiz. Sokaklar küfür kıyamet, geleneksel medya, (a)sosyal medya kavga ve şiddet haberleriyle dolu. Sosyal medya demişken post endüstriyel çağ, postmodern dönem, dijital çağ gibi nitelemelerle tanımlanan içinde bulunduğumuz zamana dair üzerinde uzlaşılan ortak nokta, yeni medya teknolojilerinde yaşanan dönüşümdür diyebiliriz. Kültür kuramcısı Byung-Chul Han, “Şiddetin Topolojisi”nde, postmodern dönemde dilin yeni şiddetinin olumsuzluk değil olumluluk olduğunu söyler.

İftira, aşağılama, incitme üzerine kurulan dilsel şiddet olumsuzluk şiddetiyken; aşırı iletişim, aşırı bilgi, aşırı haberleşme şiddetin olumluluk halidir ve bu tür şiddet,“öteki”ne karşı değildir, “olumluluğun kitleselleşmesini” esas alır. Modern dünyada şiddetin kaba bir güç olmaktan çıkarak sistemin merkezinde kendine hayat alanı bulduğunu düşünür. Olumlu şiddet ona göre olumsuz şiddetten daha yıkıcıdır ve göz önünde değildir. Giderek görünmez hale gelen içselleştirilen başkasının olumsuzluğunu üzerinden atarak insanın kendine döner.

Sanatın Şiddet İle İmtihanı

Sanat bu şiddete kayıtsız kalır mı, tabi ki hayır.

Burada iki farklı yaklaşım söz konusu, ilk tutum var olan şiddet potansiyelini ticari olarak değerlendirmek için üreten ve şiddeti körükleyen, ikincisi ise bu asabiyet ve buna bağlı olarak şiddeti irdeleyen, eleştiren, neden ve sonuçlarını tartışmaya açan tavırdır.

1992 yılında yönetmenliğini Michael Haneke’nin yaptığı duygusal buzlaşma üçlemesinin filmlerinden biri olan Benny’s Video’da yönetmen daha doksanlı yıllarda ekranların, medya ve oyunların bir aileyi ne hale getirebileceğini en çarpıcı şekilde anlatmaktadır.

90'ların başında üst sınıf Avrupalı bir ailenin çocuğu olan Benny, hayatını video kasetler, bilgisayar oyunları ve kameralarla geçiren bir ara tür olarak gösterilir. Teknolojik bir dünyanın imkânlarıyla büyüyen Benny’nin ailesi ise modern ahlakın vazettiği şekilde para kazanma, seçkin davetler ya da yılsonu tatilleri planlama gibi eylemlerle hayatlarını doldurmaktadır. Sistemin potasında kendilerini eritmiş bu ailenin hayatlarının merkezinde yer alan televizyon ekranlarından seyrettikleri haberlere, şiddet ve acıya kayıtsızlıkları, Doğu’ya bir turistik geziyle gittiklerinde ‘ötekine’ bakışları gibi detaylarla yönetmen, ailenin aslında bu acımasız sistemin üreticileri olduğunu sembolize etmektedir.

Benny’in kamerasından seyrettiğimiz filmde Avrupa sokaklarının doksanlı yıllarda başkalarının haklarını gasp ederek, sömürerek kurduğu maddi refah halini seyrederiz. Ellerinde zar zor taşıdıkları poşetlerle yorulan kollar, ruhsuz bir şekilde mesaisine yetişmeye çalışırken yanından geçen insana temas etmemek adına gerilen yüzler ve hızlıca yol alan otomobillerle bireyciliğin her karede kutsandığı bir dış dünyada boğuluruz.

Modern İnsanın Algısındaki ‘Hiç’lik

Benny teknolojik aletlerle doldurulmuş renksiz ve ruhsuz bir odada tüm gününü geçiren bir gençtir. Bu eksiksiz dünyasında tek yaptığı şeyse şiddetin ve vahşetin başrolde olduğu video kasetler ve televizyon seyretmektir. Ailecek seyrettikleri televizyondaki haberlerse Alman yönetmenin çok manidar bir seçkisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Göçmenlere yapılan saldırılar, Bosna savaşının görüntüleri gibi haberler ailenin ifadesiyle ‘hiç’ olsa da yaşanılan zamanın absürtlüğü başarılı bir planla aktarılır. Burada modern insanın teknolojiyi vakit geçirilecek, üzerinde düşünülmeyecek bir araç olarak görmesi gerçeği somut olarak karşımıza çıkmaktadır. Ölüm, hastalık, açlık ve nefret söylemleri gibi sağlıklı bir ruhu sarsacak ve tefekküre sevk edecek hayatın temel meseleleri görsel medyanın zihinleri işgali sonucunda modern insanın algısına bir ‘hiçlik’ olarak yerleşmiştir.

Rahatsız Edici Görüntüler

Yönetmen bir yandan yaşadığımız hayatın yitirdiğimiz anlamlarını düşündürtürken diğer yandan sürekli şiddet içerikli programları, vahşi aksiyon filmleri seyreden Benny'nin sürüklendiği felaketi rahatsız edici bir gerçeklikle gösterir. Benny’nin çiftlik evlerinde bir domuzun vurulmasını çektiği görüntüleri ağır çekimde ve domuzun inleme seslerini dinleyerek uzunca bir süre seyrederiz. Benny’nin bu çekimleri yaptığı sırada yanında olan babası kendini şiddetin dışında gibi konumlarken aslında tam olarak şiddetin öznesidir.Bu sahne bize filmin sonlarına doğru gerçekleşecek olan daha ağır ve geri dönüşü olmayan başka bir felaketin habercisidir. Yönetmen domuzun öldürülme sahnesi ve haberlerde anlatılan şiddet sahneleri arasında bir analoji kurmaktadır. Bu modern aile her iki şiddeti de elleri kana bulaşmadan seyretmeyi tercih etmektedir.

‘Neden Öldürdün’ – ‘Sadece Merak Ettim’

Film’in sonunda ailesi hafta sonu tatilindeyken eve bir kız arkadaşını çağıran Benny’nin kız arkadaşını merhametsizce öldürüşünü ve bunu kameraya aldığını seyrederiz. Ailesine bu cinayeti açıkladıktan sonra Benny, babasının “neden öldürdün” sorusuna ise gayet kayıtsız bir şekilde “sadece nasıl olduğunu merak ettim” der.

Artık bu andan sonra bizler tıpkı yaşadığımız dönemde olduğu gibi çocuklarını küreselleşen dünyanın kültür dayatmalarına kaptırmış, inancı ne olursa olsun dünyadaki var oluş sebebi olan hakikati, bir an olsun keşfedebilme arzusunu hiç duymamış üst sınıf bir ailenin, artık hakikatle bağlantı kurmalarını sağlayacak tek şey olan bir felaketle yüzleşme durumunu yaşamalarına rağmen nasıl daha da barbarlaşabildiğini görürüz. Zira binbir emekle oluşturdukları konfor alanlarına yönelik her hangi bir tehdit, onlar için ortadan kaldırılması, yok edilmesi, olmamış farz edilmesi gereken küçük bir sorundur.

Michael Haneke’nin bu filmin üzerine yaptığı yorum bütün bu olanlara bir çözüm sunarak, bugünün insanına, ailesine ve eğitmenlerine bir ders niteliği taşıyor. “Çocuklar duygusal ya da entelektüel destek verilmeksizin televizyonun önünde bırakılırsa, onlar için Saraybosna’daki bir cesetle Terminatör’deki bir ceset arasında gerçeklik açısından bir fark kalmaz. Benny aslında ne yaptığının farkında değil çünkü videolarda tek yapmanız gereken filmleri geri almak, böylece ölen insanlar yeniden canlanır.”

Haneke'nin de dediği gibi feci bir gerçeklikten kopuşun isyanı bu film. Gördüğüne, hissettiğine kayıtsız kalan insanoğlunun baktığı ekranların gerçek olduğuna dair sarsılmaz inancını sorgulatıyor...

Kaynak: Gerçek Hayat

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

17°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 25 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:14
Öğle 12:56
İkindi 16:54
Akşam 20:28
Yatsı 22:15

Gelişmelerden Haberdar Olun

@