DOLAR
7.3857 +1.75
EURO
8.9199 +1.93
ALTIN
410.264 +0.02
BIST
1529 +0.13

Şiddete açılan kapı: Ekran

Kültür kuramcısı Byung-Chul Han, “Şiddetin Topolojisi”nde, postmodern dönemde dilin yeni şiddetinin olumsuzluk değil olumluluk olduğunu söyler.

Gündem 01.02.2021, 00:25 01.02.2021, 00:33
29
Şiddete açılan kapı: Ekran

İftira, aşağılama, incitme üzerine kurulan dilsel şiddet olumsuzluk şiddetiyken; aşırı iletişim, aşırı bilgi, aşırı haberleşme şiddetin olumluluk halidir ve bu tür şiddet,“öteki”ne karşı değildir, “olumluluğun kitleselleşmesini” esas alır. Modern dünyada şiddetin kaba bir güç olmaktan çıkarak sistemin merkezinde kendine hayat alanı bulduğunu düşünür. Olumlu şiddet ona göre olumsuz şiddetten daha yıkıcıdır ve göz önünde değildir.

Herkeste bir sinir bir asabiyet. Kimine göre yediklerimiz, kimine göre seyrettiklerimiz, kimine göre bu şehir bu trafik, kimine göre ise rahatlıktan bu haldeyiz. Sokaklar küfür kıyamet, geleneksel medya, (a)sosyal medya kavga ve şiddet haberleriyle dolu. Sosyal medya demişken post endüstriyel çağ, postmodern dönem, dijital çağ gibi nitelemelerle tanımlanan içinde bulunduğumuz zamana dair üzerinde uzlaşılan ortak nokta, yeni medya teknolojilerinde yaşanan dönüşümdür diyebiliriz. Kültür kuramcısı Byung-Chul Han, “Şiddetin Topolojisi”nde, postmodern dönemde dilin yeni şiddetinin olumsuzluk değil olumluluk olduğunu söyler.

İftira, aşağılama, incitme üzerine kurulan dilsel şiddet olumsuzluk şiddetiyken; aşırı iletişim, aşırı bilgi, aşırı haberleşme şiddetin olumluluk halidir ve bu tür şiddet,“öteki”ne karşı değildir, “olumluluğun kitleselleşmesini” esas alır. Modern dünyada şiddetin kaba bir güç olmaktan çıkarak sistemin merkezinde kendine hayat alanı bulduğunu düşünür. Olumlu şiddet ona göre olumsuz şiddetten daha yıkıcıdır ve göz önünde değildir. Giderek görünmez hale gelen içselleştirilen başkasının olumsuzluğunu üzerinden atarak insanın kendine döner.

Sanatın Şiddet İle İmtihanı

Sanat bu şiddete kayıtsız kalır mı, tabi ki hayır.

Burada iki farklı yaklaşım söz konusu, ilk tutum var olan şiddet potansiyelini ticari olarak değerlendirmek için üreten ve şiddeti körükleyen, ikincisi ise bu asabiyet ve buna bağlı olarak şiddeti irdeleyen, eleştiren, neden ve sonuçlarını tartışmaya açan tavırdır.

1992 yılında yönetmenliğini Michael Haneke’nin yaptığı duygusal buzlaşma üçlemesinin filmlerinden biri olan Benny’s Video’da yönetmen daha doksanlı yıllarda ekranların, medya ve oyunların bir aileyi ne hale getirebileceğini en çarpıcı şekilde anlatmaktadır.

90'ların başında üst sınıf Avrupalı bir ailenin çocuğu olan Benny, hayatını video kasetler, bilgisayar oyunları ve kameralarla geçiren bir ara tür olarak gösterilir. Teknolojik bir dünyanın imkânlarıyla büyüyen Benny’nin ailesi ise modern ahlakın vazettiği şekilde para kazanma, seçkin davetler ya da yılsonu tatilleri planlama gibi eylemlerle hayatlarını doldurmaktadır. Sistemin potasında kendilerini eritmiş bu ailenin hayatlarının merkezinde yer alan televizyon ekranlarından seyrettikleri haberlere, şiddet ve acıya kayıtsızlıkları, Doğu’ya bir turistik geziyle gittiklerinde ‘ötekine’ bakışları gibi detaylarla yönetmen, ailenin aslında bu acımasız sistemin üreticileri olduğunu sembolize etmektedir.

Benny’in kamerasından seyrettiğimiz filmde Avrupa sokaklarının doksanlı yıllarda başkalarının haklarını gasp ederek, sömürerek kurduğu maddi refah halini seyrederiz. Ellerinde zar zor taşıdıkları poşetlerle yorulan kollar, ruhsuz bir şekilde mesaisine yetişmeye çalışırken yanından geçen insana temas etmemek adına gerilen yüzler ve hızlıca yol alan otomobillerle bireyciliğin her karede kutsandığı bir dış dünyada boğuluruz.

Modern İnsanın Algısındaki ‘Hiç’lik

Benny teknolojik aletlerle doldurulmuş renksiz ve ruhsuz bir odada tüm gününü geçiren bir gençtir. Bu eksiksiz dünyasında tek yaptığı şeyse şiddetin ve vahşetin başrolde olduğu video kasetler ve televizyon seyretmektir. Ailecek seyrettikleri televizyondaki haberlerse Alman yönetmenin çok manidar bir seçkisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Göçmenlere yapılan saldırılar, Bosna savaşının görüntüleri gibi haberler ailenin ifadesiyle ‘hiç’ olsa da yaşanılan zamanın absürtlüğü başarılı bir planla aktarılır. Burada modern insanın teknolojiyi vakit geçirilecek, üzerinde düşünülmeyecek bir araç olarak görmesi gerçeği somut olarak karşımıza çıkmaktadır. Ölüm, hastalık, açlık ve nefret söylemleri gibi sağlıklı bir ruhu sarsacak ve tefekküre sevk edecek hayatın temel meseleleri görsel medyanın zihinleri işgali sonucunda modern insanın algısına bir ‘hiçlik’ olarak yerleşmiştir.

Rahatsız Edici Görüntüler

Yönetmen bir yandan yaşadığımız hayatın yitirdiğimiz anlamlarını düşündürtürken diğer yandan sürekli şiddet içerikli programları, vahşi aksiyon filmleri seyreden Benny'nin sürüklendiği felaketi rahatsız edici bir gerçeklikle gösterir. Benny’nin çiftlik evlerinde bir domuzun vurulmasını çektiği görüntüleri ağır çekimde ve domuzun inleme seslerini dinleyerek uzunca bir süre seyrederiz. Benny’nin bu çekimleri yaptığı sırada yanında olan babası kendini şiddetin dışında gibi konumlarken aslında tam olarak şiddetin öznesidir.Bu sahne bize filmin sonlarına doğru gerçekleşecek olan daha ağır ve geri dönüşü olmayan başka bir felaketin habercisidir. Yönetmen domuzun öldürülme sahnesi ve haberlerde anlatılan şiddet sahneleri arasında bir analoji kurmaktadır. Bu modern aile her iki şiddeti de elleri kana bulaşmadan seyretmeyi tercih etmektedir.

‘Neden Öldürdün’ – ‘Sadece Merak Ettim’

Film’in sonunda ailesi hafta sonu tatilindeyken eve bir kız arkadaşını çağıran Benny’nin kız arkadaşını merhametsizce öldürüşünü ve bunu kameraya aldığını seyrederiz. Ailesine bu cinayeti açıkladıktan sonra Benny, babasının “neden öldürdün” sorusuna ise gayet kayıtsız bir şekilde “sadece nasıl olduğunu merak ettim” der.

Artık bu andan sonra bizler tıpkı yaşadığımız dönemde olduğu gibi çocuklarını küreselleşen dünyanın kültür dayatmalarına kaptırmış, inancı ne olursa olsun dünyadaki var oluş sebebi olan hakikati, bir an olsun keşfedebilme arzusunu hiç duymamış üst sınıf bir ailenin, artık hakikatle bağlantı kurmalarını sağlayacak tek şey olan bir felaketle yüzleşme durumunu yaşamalarına rağmen nasıl daha da barbarlaşabildiğini görürüz. Zira binbir emekle oluşturdukları konfor alanlarına yönelik her hangi bir tehdit, onlar için ortadan kaldırılması, yok edilmesi, olmamış farz edilmesi gereken küçük bir sorundur.

Michael Haneke’nin bu filmin üzerine yaptığı yorum bütün bu olanlara bir çözüm sunarak, bugünün insanına, ailesine ve eğitmenlerine bir ders niteliği taşıyor. “Çocuklar duygusal ya da entelektüel destek verilmeksizin televizyonun önünde bırakılırsa, onlar için Saraybosna’daki bir cesetle Terminatör’deki bir ceset arasında gerçeklik açısından bir fark kalmaz. Benny aslında ne yaptığının farkında değil çünkü videolarda tek yapmanız gereken filmleri geri almak, böylece ölen insanlar yeniden canlanır.”

Haneke'nin de dediği gibi feci bir gerçeklikten kopuşun isyanı bu film. Gördüğüne, hissettiğine kayıtsız kalan insanoğlunun baktığı ekranların gerçek olduğuna dair sarsılmaz inancını sorgulatıyor...

Kaynak: Gerçek Hayat

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 05:51
Güneş 07:14
Öğle 13:06
İkindi 16:15
Akşam 18:48
Yatsı 20:06

Gelişmelerden Haberdar Olun

@