DOLAR
8.6458 -1.35
EURO
10.3181 -1.24
ALTIN
496.453 +0.32
BIST
1410 +0.79
15°

Mehmet Uçum: ‘İki dönem şartı yeni sistemle devreye girer’

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Sabah gazetesinde yayımlanan makalesinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin kabulünün ardından başlayan Cumhurbaşkanı’nın görev süresi ile ilgili tartışmalara yanıt verdi.

Genel 09.05.2021, 21:07
Mehmet Uçum: ‘İki dönem şartı yeni sistemle devreye girer’

Uçum, “Anayasa’nın 101’inci maddesinin 2’nci fıkrasında görev süresinin 5 (beş) yıl, dönem sayısının 2 (iki) olduğuna ilişkin hükümler 6771 sayılı Kanunla hem TBMM’de hem de Halkoyuyla yeniden kabul edildi. 101’inci madde bu hükmü de içerecek şekilde tümden yeniden yazıldı, değişik hali bir bütün olarak kanunda yer aldı ve yeni şekliyle 16 Nisan 2017’de yürürlüğe girdiğini” hatırlatarak “Değişen 101’inci maddede iki dönem şartı metin olarak eski hükümdeki ifadelerin bire bir aynısı olsa da kanuni olarak yeni bir düzenleme söz konusudur. 101’inci maddenin değişik hükümlerinin yeni, eski metinleri tekrar eden hükümlerinin eski olduğu iddiası geçersizdir” dedi.

“İki dönem şartı, 16 Nisan 2017’den sonraki dönemi kapsar”

Yeni sistem açısından iki dönem şartının maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerli olduğunu kaydeden Uçum, kanunların geriye doğru işlemeyeceği kuralını hatırlattı: “Bir kanunun istisnai olarak geçmişe etkili olabilmesi için kanunda bu konuda açık hüküm olması gerekir. Ayrıca bir kanunun geriye yürümesine ilişkin hükümler geçmişe etkililiği hak kaybı doğuracak şekilde düzenleyemez. Öte yandan 101’inci maddenin yürürlüğe giren yeni haline ilişkin geçmişe etkili olacağı yönünde 6771 sayılı Kanun’da herhangi bir hüküm de yoktur. Buna göre iki dönem şartı, anayasal olarak 16 Nisan 2017’den sonraki dönemi kapsamaktadır. Yeni bir düzenleme yapılmış olması ve kanunların geriye yürümeyeceği ilkesi yani tek başına bu husus bile eski sistemde yerine getirilmiş cumhurbaşkanlığı görevinin yeni sistemdeki cumhurbaşkanı döneminden sayılmayacağını hukuken kesin olarak kanıtlar.”

“Cumhurbaşkanı eski sistemin aksine sorumludur”

Uçum, 16 Nisan 2017’de yürürlüğe giren Anayasa değişikliğiyle yürütmenin yeni bir kamu hukuku statüsüne kavuştuğunu 6 maddede anlattı: Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı’na ait. Yürütme organı doğrudan halk tarafından seçilir. Bakan ve üst düzey atamalarda Cumhurbaşkanı kararı yeterli olur. Cumhurbaşkanı’nın aday gösterilme koşulları da değişmiş, Meclis’te grubu olan partilerin yanı sıra yüzde 5 oy oranına sahip parti ya da partiler ile 100 bin seçmen imzası da yeterli olmuştur. Cumhurbaşkanı yürütme alanına ilişkin asli düzenleme yapabilir. Cumhurbaşkanı eski sistemin aksine sorumludur.

Uçum, bu nedenlerle iki dönem aday olma hakkı ve iki dönemlik sınırın sadece ve tamamen yürütmenin bu yeni kamu hukuku statüsüyle ilgili olduğunu belirterek “Yeni sistemdeki kamu hukuku statüsüne göre aday gösterilmemiş ve seçilmemiş, yeni sisteme göre tek başına yürütme görevi ve yetkisi üstlenmemiş, yeni sisteme göre asli düzenleme yetkisi kullanmamış, yeni sisteme göre sorumlukları belirlenmemiş ve eski sisteme göre seçilmiş Cumhurbaşkanının eski sistemdeki görev süresini yeni sistemin döneminden saymak en temel hukuk yaklaşımıyla dahi bağdaşmaz” ifadelerini kullandı.

“Anayasa Madde 8’e açık aykırılık oluşturur”

Uçum, iki dönem ile ilgili adaylık şartına da dikkat çekti: “İki dönem sınırı ve bu konudaki istisnalar adaylık şartlarına ilişkindir. Nitekim hüküm ‘Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir’ şeklindedir. Adaylık şartları da her sistemin kendi esaslarına göre belirlenir. Buna göre Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde cumhurbaşkanı adayı olabilmek için anayasada gösterilen özelliklere sahip olmanın yanında daha önce ‘iki dönem tek başına yürütme yetkisi ve görevini üstlenmemiş olmak’ gerekir. Diğer deyişle yeni sisteme uygun şekilde değiştirilmiş olan Anayasa’nın 8’inci maddesine göre iki dönem cumhurbaşkanı olmamak gerekir. Dolayısıyla Anayasa madde 8’in yeni haline göre üstlenilmemiş bir cumhurbaşkanlığı görevine ait sürenin yeni sistemin döneminden sayılması ve adaylığa engel görülmesi Anayasa Madde 8’e açık aykırılık oluşturur.”

“İsim aynı olsa da iki ayrı cumhurbaşkanlığı statüsü var”

Literatürde genel olarak başkanlık, yarı başkanlık ve parlamenter sistem olmak üzere 3 ayrı sistemin olduğunu hatırlatan Uçum, “Buna göre güçlü özgün yanları olmasına rağmen CHS sonuçta bir başkanlık sistemidir. Bu bağlamda anayasa yapıcı eğer yeni statünün adını cumhurbaşkanı değil başkan olarak koysaydı hukuken anlamsız olan bu tartışma hiç gündeme gelmezdi. Bu nedenle kanun koyucunun yeni statüye eski ismi koyması da hukuken bir farklılık yaratmaz. İsim aynı olsa da iki ayrı cumhurbaşkanlığı statüsü vardır. Yeni statünün literatürdeki adı başkanlıktır. Her statünün dönemi kendisi için geçerlidir. Bu nedenle eski statünün dönemini yeni statünün döneminden saymak Anayasa’nın yoruma bile gerek bırakmayan açık ihlali olur” dedi.

“Cumhurbaşkanı’nın önünü kesme çabası”

Uçum, “asıl amacın geçmişteki gibi hileli yollarla Cumhurbaşkanı’nın önünü kesme çabası” olduğunu belirterek yazısını şöyle sonlandırdı: “2023’te yeniden aday olması halinde, ki olağan koşullarda beklenen budur, Sayın Erdoğan’ın yeni sistemdeki ikinci dönemini de kazanacağı çok güçlü bir öngörüdür. Atatürk’ten sonra ilk kez hem Ülke Liderliği pozisyonunu ihya etmeyi başarmış hem de Atatürk’ün Tam Bağımsız Türkiye hedefi konusunda çok büyük bir ilerleme kat etmiş Cumhurbaşkanı Erdoğan karşısında seçimlerde her seferinde yenilenler Sayın Erdoğan’ın aday olması halinde 2023 seçimlerinde de aynı akıbete uğrayacaklarını kabullenmiş görünüyorlar.

“Toplumsal irade, ülke gerçekliği…”

Demokratik muhalefet yapmak yerine, Türkiye karşıtı olan uluslararası partnerleriyle birlikte kumpas siyasetine gönüllü yazılanlar, bu kez de hileli bir yolla hukuku kullanarak ve hukukun üstüne basarak Ülke Lideri’nin önünü kesmeye ve Tam Bağımsız Türkiye hedefini zaafa uğratmaya çalışıyorlar. Toplumsal irade, ülke gerçekliği, dönemsel koşullar ve bu yollara tevessül edenlerin yetersizlikleri gözetildiğinde bu tür kumpasların işlemesi artık mümkün değildir. Ayrıca bu hileli muhalefet biçimine, hukuk içinde bir alan açılması da zaten söz konusu olamaz.”

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

15°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 23 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:14
Öğle 12:56
İkindi 16:53
Akşam 20:28
Yatsı 22:15

Gelişmelerden Haberdar Olun

@