DOLAR
8.0955 -0.32
EURO
9.6942 -0.01
ALTIN
451.081 -0.99
BIST
1409 +2.25
13°

Pekin yönetimi, Türkiye'deki Uygurlar'ı ajanlık yapmaya zorluyor

Times gazetesi, Pekin yönetiminin Çin'deki ailelerini kullanarak İstanbul'da yaşayan Uygurlar'ı casusluk yapmaya zorladığını yazdı.

DÜNYA 29.12.2020, 09:45
Pekin yönetimi, Türkiye'deki Uygurlar'ı ajanlık yapmaya zorluyor

Gazetenin İstanbul Muhabiri Hannah Lucinda Smith'in imzasını taşıyan habere göre, Whatsapp mesajlarında ve İstanbul'daki Çin Konsolosluğu'yla konuşmaların kayıtlarında, yetkililerin sürgündeki diğer Uygurlar hakkında bilgi karşılığında, para ya da Çin'de kamplarda tutulan aileleriyle temas kurma şansı teklif ettikleri görülüyor. 

Gazete, Türkiye'de 30 bin kadar Uygur'un yaşadığını ve bunların birçoğunun Pekin'in Sincan bölgesindeki kovuşturmalarının başlamasından sonra kaçtığını belirtiyor. Gazeteye konuşan 29 yaşındaki Jevlan Şirmemmet adlı sürgündeki bir Uygur, 2011'de üniversite öğrencisi olarak Türkiye'ye geldiğini ve 2016'da Sincan'a yaptığı son ziyarette, parti yetkililerinin kendisiyle temas kurduğunu söylüyor.

Şirmemmet yaşadıklarını "İki ajan beni görmeye geldi. Urumçi'deki bir kafede iki saatten fazla oturduk, benimle çok nazik konuşuyorlardı. Bana 'Hükümet seni seviyor, sen Çin'in evladısın. Okula ve Türkiye'ye Çin Komünist Partisi sayesinde gittin, şimdi onlara teşekkür etmek için bir şeyler yapmalısın' dediler" diye anlatıyor. 

Şirmemmet İstanbul'a döndüğünde, ajanların mesaj göndermeye devam ettiğini ve havaalanında karşılayabilmeleri için bir sonraki Çin seyahati için bilet aldığında kendilerine haber vermelerini istediklerini aktarıyor. 

Ancak daha sonra, Uygurlar'a yönelik toplu tutuklama haberlerinin sızmaya başlaması ve İstanbul'daki birkaç arkadaşının tatil için Sincan'a gittikten sonra ortadan kaybolmalarının ardından, Şirmemmet'in Türkiye'de kalmaya karar verdiği belirtiliyor. 

Ocak 2018'de ise ailesiyle temasının birden kesildiği, arkadaşlarının ve akrabalarının Çinli sosyal medya uygulaması WeChat hesaplarından kendisini silmeye başladığı kaydediliyor. Geçen yılın Ocak ayındaysa, anne ve babası ile erkek kardeşinin kamplara götürüldüğü ve annesinin 2013'teki Türkiye seyahatinin ardından, beş yıl hapse çarptırıldığı kaydediliyor. 

Şirmemmet babası ve erkek kardeşinin daha sonra serbest bırakıldığını babasıyla sadece bir kez, Sincan'daki bir polis karakolundan telefon açtığında konuşabildiğini belirtiyor. 

Şirmemmet "30 aydır konuşmamıştık ama babamın bana söylediği ilk şey neydi? Annemin serbest kalması için yürüttüğüm kampanyaya son vermemi istedi" diyor. Daha sonra ailesine ne olduğunu öğrenebilmek için İstanbul'daki Çin Konsolosluğu ile temasa geçtiğini anlatıyor. Bir konsolosluk yetkilisiyle 12 Şubat'ta yaptığı görüşmede, yetkilinin Türkiye'deki eylemlerinin annesinin tutuklanmasına yol açmış olabileceğini ve hiç ayak basmadığı Mısır'da muhaliflerle buluşmakla suçlandığını söylüyor. 

Gazeteye konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen diğer Uygurlar da Türkiye'deki bağlantıları hakkında bilgi sağlamalarının istendiğini anlatıyor. İstanbul'da bir dükkan işleten bir Uygur "Çin'den bir telefon geldi. Karşımdaki adam adımı, iş ortağımın da adını biliyordu" diyor.

Bu Uygur vatandaşı da, Sincan'da birçok kez gözaltına alınıp, sorgulanmasının ardından 2013'te kaçak yollardan Türkiye'ye gittiğini anlatıyor. 

Ailesini Çin'de bırakmak zorunda kaldığını anlatan Uygur "Eşime ve çocuklarıma pasaport vermelerini ve buraya yollamalarını istedim. Bana, karşılığında buna değecek bir şey vermem gerektiğini söylediler. En az bir hafta düşündüm. Bir yanda ailem, diğer yanda masum insanlar. Kendi anne ve babamın iyiliği için arkadaşlarım hakkında bilgi verirsem, o arkadaşlarımın anne ve babasına ne olurdu?" diyor. 

Nisan 2018'de Çin hükümeti adına casusluk yapmamaya karar verdikten sonra Whatsapp'ta bir Türk numarasından mesajlar almaya başladığını ve bu mesajı yollayanların İstanbul'da nerelere gittiğini ve neler yaptığını bildiğini anlatıyor. Ayrıca Çin'deki ailesine örtülü tehditlerde bulunduğunu söylüyor.

Türkiye'ye 2016'da hamileyken kaçan bir Uygur kadın da, iki çocuğunu yanında getirdiğini, ancak bir kızı ve kocasını Sincan'da bıraktığını anlatıyor. Söz konusu kadın Çin makamlarından Haziran 2017'de bir telefon geldiğini belirtiyor ve "Bana orada başka Uygurları tanıyıp tanımadığımı sordular. Tanımadığımı söylediğimde, bana inanmadılar. Bana her gün mesaj attılar. 'Yalan söylüyorsun, kocan ve kızın elimizde' dediler" diyor. 

"Dışarı çıkıp, yabancıların fotoğraflarını çekmeyi düşündüm. Oğlum karşı çıktı. Daha sonra sim kartı attım" diye de ekliyor. 

Haberde, sürgünde yaşayan Uygurlar'ın dünyanın dikkatini Sincan'da yaşananlara çektiği ve bazıları çalışma kamplarında imal edilen Çin ürünlerini boykot etme çağrılarının gündeme geldiği kaydediliyor. 

Pekin'in ise, Uygurlar'ın bu kamplara Çince öğrenmeleri ve radikal İslam'la mücadele için gönderildiklerini savunduğu vurgulanıyor.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

13°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 29 57
4. Altay 29 53
5. Altınordu 30 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Namaz Vakti 14 Nisan 2021
İmsak 04:36
Güneş 06:06
Öğle 12:54
İkindi 16:35
Akşam 19:32
Yatsı 20:56

Gelişmelerden Haberdar Olun

@