DOLAR
7.3542 -0.74
EURO
8.9426 -0.54
ALTIN
439.473 -0.59
BIST
1541 +0.06
10°

Pekin yönetimi, Türkiye'deki Uygurlar'ı ajanlık yapmaya zorluyor

Times gazetesi, Pekin yönetiminin Çin'deki ailelerini kullanarak İstanbul'da yaşayan Uygurlar'ı casusluk yapmaya zorladığını yazdı.

DÜNYA 29.12.2020, 09:45
14
Pekin yönetimi, Türkiye'deki Uygurlar'ı ajanlık yapmaya zorluyor

Gazetenin İstanbul Muhabiri Hannah Lucinda Smith'in imzasını taşıyan habere göre, Whatsapp mesajlarında ve İstanbul'daki Çin Konsolosluğu'yla konuşmaların kayıtlarında, yetkililerin sürgündeki diğer Uygurlar hakkında bilgi karşılığında, para ya da Çin'de kamplarda tutulan aileleriyle temas kurma şansı teklif ettikleri görülüyor. 

Gazete, Türkiye'de 30 bin kadar Uygur'un yaşadığını ve bunların birçoğunun Pekin'in Sincan bölgesindeki kovuşturmalarının başlamasından sonra kaçtığını belirtiyor. Gazeteye konuşan 29 yaşındaki Jevlan Şirmemmet adlı sürgündeki bir Uygur, 2011'de üniversite öğrencisi olarak Türkiye'ye geldiğini ve 2016'da Sincan'a yaptığı son ziyarette, parti yetkililerinin kendisiyle temas kurduğunu söylüyor.

Şirmemmet yaşadıklarını "İki ajan beni görmeye geldi. Urumçi'deki bir kafede iki saatten fazla oturduk, benimle çok nazik konuşuyorlardı. Bana 'Hükümet seni seviyor, sen Çin'in evladısın. Okula ve Türkiye'ye Çin Komünist Partisi sayesinde gittin, şimdi onlara teşekkür etmek için bir şeyler yapmalısın' dediler" diye anlatıyor. 

Şirmemmet İstanbul'a döndüğünde, ajanların mesaj göndermeye devam ettiğini ve havaalanında karşılayabilmeleri için bir sonraki Çin seyahati için bilet aldığında kendilerine haber vermelerini istediklerini aktarıyor. 

Ancak daha sonra, Uygurlar'a yönelik toplu tutuklama haberlerinin sızmaya başlaması ve İstanbul'daki birkaç arkadaşının tatil için Sincan'a gittikten sonra ortadan kaybolmalarının ardından, Şirmemmet'in Türkiye'de kalmaya karar verdiği belirtiliyor. 

Ocak 2018'de ise ailesiyle temasının birden kesildiği, arkadaşlarının ve akrabalarının Çinli sosyal medya uygulaması WeChat hesaplarından kendisini silmeye başladığı kaydediliyor. Geçen yılın Ocak ayındaysa, anne ve babası ile erkek kardeşinin kamplara götürüldüğü ve annesinin 2013'teki Türkiye seyahatinin ardından, beş yıl hapse çarptırıldığı kaydediliyor. 

Şirmemmet babası ve erkek kardeşinin daha sonra serbest bırakıldığını babasıyla sadece bir kez, Sincan'daki bir polis karakolundan telefon açtığında konuşabildiğini belirtiyor. 

Şirmemmet "30 aydır konuşmamıştık ama babamın bana söylediği ilk şey neydi? Annemin serbest kalması için yürüttüğüm kampanyaya son vermemi istedi" diyor. Daha sonra ailesine ne olduğunu öğrenebilmek için İstanbul'daki Çin Konsolosluğu ile temasa geçtiğini anlatıyor. Bir konsolosluk yetkilisiyle 12 Şubat'ta yaptığı görüşmede, yetkilinin Türkiye'deki eylemlerinin annesinin tutuklanmasına yol açmış olabileceğini ve hiç ayak basmadığı Mısır'da muhaliflerle buluşmakla suçlandığını söylüyor. 

Gazeteye konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen diğer Uygurlar da Türkiye'deki bağlantıları hakkında bilgi sağlamalarının istendiğini anlatıyor. İstanbul'da bir dükkan işleten bir Uygur "Çin'den bir telefon geldi. Karşımdaki adam adımı, iş ortağımın da adını biliyordu" diyor.

Bu Uygur vatandaşı da, Sincan'da birçok kez gözaltına alınıp, sorgulanmasının ardından 2013'te kaçak yollardan Türkiye'ye gittiğini anlatıyor. 

Ailesini Çin'de bırakmak zorunda kaldığını anlatan Uygur "Eşime ve çocuklarıma pasaport vermelerini ve buraya yollamalarını istedim. Bana, karşılığında buna değecek bir şey vermem gerektiğini söylediler. En az bir hafta düşündüm. Bir yanda ailem, diğer yanda masum insanlar. Kendi anne ve babamın iyiliği için arkadaşlarım hakkında bilgi verirsem, o arkadaşlarımın anne ve babasına ne olurdu?" diyor. 

Nisan 2018'de Çin hükümeti adına casusluk yapmamaya karar verdikten sonra Whatsapp'ta bir Türk numarasından mesajlar almaya başladığını ve bu mesajı yollayanların İstanbul'da nerelere gittiğini ve neler yaptığını bildiğini anlatıyor. Ayrıca Çin'deki ailesine örtülü tehditlerde bulunduğunu söylüyor.

Türkiye'ye 2016'da hamileyken kaçan bir Uygur kadın da, iki çocuğunu yanında getirdiğini, ancak bir kızı ve kocasını Sincan'da bıraktığını anlatıyor. Söz konusu kadın Çin makamlarından Haziran 2017'de bir telefon geldiğini belirtiyor ve "Bana orada başka Uygurları tanıyıp tanımadığımı sordular. Tanımadığımı söylediğimde, bana inanmadılar. Bana her gün mesaj attılar. 'Yalan söylüyorsun, kocan ve kızın elimizde' dediler" diyor. 

"Dışarı çıkıp, yabancıların fotoğraflarını çekmeyi düşündüm. Oğlum karşı çıktı. Daha sonra sim kartı attım" diye de ekliyor. 

Haberde, sürgünde yaşayan Uygurlar'ın dünyanın dikkatini Sincan'da yaşananlara çektiği ve bazıları çalışma kamplarında imal edilen Çin ürünlerini boykot etme çağrılarının gündeme geldiği kaydediliyor. 

Pekin'in ise, Uygurlar'ın bu kamplara Çince öğrenmeleri ve radikal İslam'la mücadele için gönderildiklerini savunduğu vurgulanıyor.

Yorumlar (0)

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

10°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Namaz Vakti 26 Ocak 2021
İmsak 06:28
Güneş 07:55
Öğle 13:06
İkindi 15:43
Akşam 18:07
Yatsı 19:28

Gelişmelerden Haberdar Olun

@