03.03.2021, 09:20 2679

Eskimeyen Zaman Efendisi: Ali Fuad BAŞGİL

Bir meskeni, binayı inşa edip ayağa kaldırmak için, mimarisinden başlayarak, inşaat malzemeleri sahasında pek çok unsura ihtiyaç duyulur. Ustalığından tutunda, malzemenin niteliğine kadar, binanın dayanıklılığına tesir eden bir çok faktör mevcut.  Ama uzun müddet ayakta ve sağlam kalabilmesi için, dış tesirlerden koruyacak  sağlam bir çatı gerekmekte. 

Toplumlar, milletler medeniyetler için de bu durum geçerlidir. Üst kimlik, vizyon, ülkü, mefkûre, sosyal perspektif, din, ırk adına her ne dersek diyelim. Cemiyet mensuplarını ruhen besleyip, dış tesirlere karşı bir arada tutup, koruyacak çatı değerlere ihtiyaç vardır. 

Cemiyetimizin asırlardan beri tek yürek ve bir millet olarak bir arada yaşamasını sağlayan üst kimliği; derinlik ve perspektif sahibi, zamanın ruhunu okuyan ve aynı zamanda yazan ilim adamlarımızca oluşturulmuş, devlet adamlarımızca uygulanmıştır.  Akıp gelen tarihî süreç, bizi bir arada, aynı idealler üzerinde birleştirerek, kaynaştırarak bugünlere  getirmiş. Bu bazan mefkûrelerle olmuş, bazan kızılelma ile. Zaman zaman da felsefe ve düşünce alanında yollar çizen akımların perspektifi ile. Din düşüncesi ve dini yaşayış ise, toplumun ana perspektifinde belirleyici faktör  olmuştur. 

Bu alanda, 20. asırda iz açan işler yapan bir büyük alimimiz var: Ali Fuad  Başgil. 

Kendisine, dil, terbiye, hukuk hatta siyaset  alanından başlayarak oluşturduğu düşüncelerle Türkiye’ nin ideallerini inşa eden en önemli isimlerden biri  diyebiliriz. Bundan tam yetmiş bir yıl önce 1949’ da yayımladığı ve halen güncelliğini koruyan vulgarize bir başucu eseri bırakmıştır Başgil; “Gençlerle Başbaşa” 

Eser, ilk yayımlandığı zaman büyük alaka görmüş. Halen de çok okunanlar listesinde bir kitap durumundadır. Bugün de istisnasız her gruba ders kitabı olarak okutabilir, dinletebilirsiniz. Başgil Hoca, günümüzde de bu eser üzerinden cemiyetimizde yollar ve köprüler inşa etmeye devam etmektedir. 

Kitapta, karakter terbiyesi üzerine oldukça önemli çözümlemelere yer verilmiş. Eser; kaderde, kıvançta ve tasada bir arada yaşamamızın ruhunu işleyip, derslerini vermekte. Bu tahlillerin yanı sıra ilim, irfan ve hikmet barındıran muhtevası ile başta gençlerimiz olmak üzere, neslimize yol göstermeye devam etmektedir. 

-‘’Bir işe öfkeli  iken karar verme. Bekle öfken geçsin. Zira öfke ile kalkan zararla oturur.’’ 

-‘’Kimsenin yüzüne karşı söyleyemediğini arkasından söyleme. Bil ki arkadan konuşmak korkaklığın en iğrenç şeklidir.’’ 

-‘’Kimsenin cahilliğini yüzüne vurma. Bil ki insanları en çok kızdıran ve gücendiren cahilliklerinin yüzlerine vurulmasıdır.’’ 

Hocamız, bu kitaptaki ilim, ahlâk ve terbiye alanındaki değerli  görüşleriyle,  adeta maarif müfredatımızı yıllar önce kaleme almış. 

Hoca, izi sürülen biriydi. Hukuk fakültesinin 2 bin kişilik, hocalar önde ders yaparken arkada talebelerin yemek pişirdiğine dair talebe efsanesi olan büyük amfisi vardı.  Başgil Hoca ders yaparken bu amfi,  fakülteli ve başka fakültelerden talebelerce, hatta alaka duyan yoldan geçen vatandaşlar dahil, ayakta bile yer kalmayacak şekilde doldurulur. Her taraftan gelen talebeler,  büyük bir hayranlıkla ve alaka ile  derslerini takip ederdi. Çoğu hukukçu pek çok talebesi, devlette bir çok üst kademelere kadar yükseldi. Meclis Başkanlığı da yapmış olan talebesi Ferruh Bozbeyli, sıra Başgil’ in adını anmaya geldiğinde büyük bir tazim ve tevazu ile sesini alçaltarak: 

-‘’Hukukçu bilgisini  örnek ölçülerde kullanabilen insandır’’  prensibini biz  hocadan öğrendik diyor. 

Üretken bir hukukçudur. İş Hukuku dersinin üniversitelerimizdeki   ilk kurucusudur. 

 Bu ideal prensiplerle yetiştirdiği öğrencileri üzerindeki tesirleri halen devam etmektedir. Düşünce dünyamızda kurucu yaklaşımları, devleti ve milleti birbirine yaklaştıran duruşu ile cemiyetimizin   üst kimliğini inşa etmiş. Bu hali ile  “ana çatı davacısı” olarak millet nezdindeki yerini ve değerini  korumaya devam etmektedir. 

Ali Fuat Başgil Hoca; dil varlığımızı ve Türkçe’yi lisan şekline girmiş  ‘millî ruhumuz’ olarak görmüş. Yazı ve eserleriyle,  topluma milli  şuur aşılayan,  yol açan maarifçilerimizden birisi olmuştur. 

İmam Hatip Okulları, sonraları İlahiyat Fakültelerine dönüşen Yüksek İslam Enstitüleri’ nin kuruluşu ve Diyanet Teşkilatının yeniden yapılandırılmasına dair teori, fikir ve çalışmaları ile de bugünkü dinî hayatın temellerinde esastan emek sahibidir. 

Zor zamanda konuşabilen hakikat aşığıdır. Hakikat çizgisinden hiçbir zaman ayrılmayan bir ilim adamıdır 

Dilde, 1932’lerde başlatılıp 1937’lere gelince  durdurulan öztürkçecilik adıyla yapılan bir ‘tasfiyeciliğe’ giriş dönemi var. Durumun bir ‘çıkmaza’ girdiği görülüp de bunun bir tasfiye olduğu anlaşılınca, o dönemde bu işten vazgeçilir. 

Dildeki  tasfiye, 1940’ lardan sonra tekrar başlatılır. Hem de bu konuya geçmiş de itirazı olan iki isim tarafından: Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve Maarif Vekili Hasan Ali Yücel. 

İşte bu dönemde başlatılan dil sahasındaki tasfiyeye,  İstanbul Üniversitesinde karşı çıkan tek Hoca olarak bilinir Başgil Hoca. ‘’Ruhiyatçı ruh, tarihçi tarih icad eder mi?’ diyerek dilimizde devlet eliyle kelime icad edilemeyeceğini söyler, yazar. Hoca, dilin bir milletin milli varlığı olduğunu, kendi tabi seyri içinde gelişme göstermesi gerektiği görüşünü savunur. 

Başgil, bu konuya olan itirazlarını,  dönemin Cumhurbaşkanına bizzat iletir. 

Dil üzerindeki tahribata devam edildiğinde ciğerinden duyduğu sancısını dindirmek için 1945 yılında sansür altındaki tek parti dönemi basınında, dönem hükümetine en sert eleştirel yazıları yazar. 

Oldukça derinlikli bilgisi, hüküm kabiliyeti ve zengin ilmi hakimiyeti ile yed-i tûlâ derecesinde bir alimdir. O bir hezarfendir. Hocalar yetiştiren sistem hocası diyebiliriz. 

Temiz, duru bir dili, toplayıcı ve toparlayıcı bir yaklaşımı vardır. Her devirde istisnasız fikirlerine müracaat edilen bir ilim adamı olmuştur.
 
Ne eserlerinde, ne sohbet ve konferanslarında, ne de yaşayışında hatta fena muamele gördüğü kimselere karşı bile ayrıştırıcı, aşağılayıcı ve ötekileştirici dil kullanmamıştır. 

Başgil, ‘’Bugün Türkiye’ de ölmek istemeyen bir mazi ile hayata doğmak için çırpınan bir istikbal mücadele halindedir. Milletin selameti bu mücadeleye seyirci kalmakta değil, çarpışan tarafları barıştırmaktadır.’’  Şeklinde çok önemli bir tespite bulunmuş. Kendisi de bütün hayatı boyunca ‘mazi’ ve ‘istikbalin’ fikriyatını buluşturmak, barıştırmak ve birleştirmek için fikrî bir mücadele vermiştir. 

Millet irfanından beslenen, hikmetli bir çizgiden yürümüş, en önemlisi de ilmî görüşlerini koruyarak skolastik düşüncelere sapmamış. Geçmişten, görüşler nakletmek gibi bir kolaycılığa yönelmemiştir. Düşüncelerini öğrendikleriyle harmanlayıp, analiz ve senteze tabi tutarak görüşlerini  oluşturmuştur. Hüküm verebilme kapasitesi ile orjinal, tabî düşünce ve tasavvurlar ortaya koymuş. 

Türkiye' de birleştirici ve  kaynaştırıcı bir çizgiye temsil etti, telkin etti, tarif etti ve tebliğ etti. Bu duruşa  her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. 

“İlim adamı onuru,  şahsında anlam kazanmıştır. 

Onun safiyet yüklü hatıralarını okurken, hâkim olan ağırbaşlı mana ve ruhun tesirini, bütün benliğinizde hissetmektesiniz.
Söylediklerini yaşayıp, yaşadıklarını da söylemiştir. 

Hiç bir vazifeye talip olmamış, daima talep edilen olmuştur. 

Celal Bayar, 1945 senesinde Demokrat Parti’ yi kurma aşamasında, hocayı  partiye davet eder. Fikri ve lojistik anlamda destek olur. Ancak ‘katılma’ teklifine katılmaz. Gerekçesi de hayat ve mücadele çizgisini özetler mahiyettedir:‘ Fikri istiklâlini muhafaza etmek’ 

 Yazımızın sonunda hocamızın; 1944 senesinde vefat eden yakın arkadaşı Ord. Prof. Dr. İbrahim Fazıl Pelin’in cenazesine katılan  topluluğa yaptığı duygu dolu konuşmayı kendisine ithaf ediyoruz: 

“ ... Sen duyan, acıyan, dürüst düşünen ve düşündüğü gibi konuşan samimi bir fikir adamı idin. Senin Hakk’a tapan ve haksızlıktan iğrenen duygulu bir yüreğin vardı. Hocalık hayatında sen daima bu yürekle çalıştın. Memleket ve insaniyete faydalı oldun. Derslerini ve talebe evlatlarını düşündün. Meslektaşların  ve talebelerinin üzerinde en iyi ve en temiz hatıralar bırakarak bu alemden göç ettin.  

Ne mutlu sana. Bahtiyar ol.  

Ebediyetlere yükselen ruhun şad olsun.” 

Ali Fuad Başgil Hoca’ ya Mevla gani gani rahmet eylesin. 

Kaynakça:

1-Hatıralar - Başgil, Ali Fuad, Kubbealtı Yayınları – 7. Baskı, 2018 - İstanbul

2- Din ve Laiklik - Başgil, Ali Fuad - Yağmur Yayınları - 14. Baskı, 2018 - İstanbul

3- Gençlerle Başbaşa – Başgil, Ali Fuad – Yağmur Yayınları – 15. Baskı 1980 - İstanbul

4- Bir Düşünce İnsanı Olarak - Ali Fuad Başgil Hayatı ve Siyasi Mücadeleleri Uluslararası Sempozyumu – 13-14 Ekim 2017, Çarşamba – Samsun

5-Ahmet Hamdi Akseki - Kara, İsmail- Gündoğdu, Rabia - TDV Yayınları - 2019 - İstanbul

6- TRT Diyanet Ali Fuat Başgil Belgeseli - 2017

7 - TRT - Ali Fuad Başgil Belgeseli. 2018

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Namaz Vakti 27 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı

Gelişmelerden Haberdar Olun

@