DOLAR
8.1429 -0.28
EURO
9.7024 -0.05
ALTIN
454.794 +0.07
BIST
1376 -1.22
03.03.2021, 09:20 2604

Eskimeyen Zaman Efendisi: Ali Fuad BAŞGİL

Bir meskeni, binayı inşa edip ayağa kaldırmak için, mimarisinden başlayarak, inşaat malzemeleri sahasında pek çok unsura ihtiyaç duyulur. Ustalığından tutunda, malzemenin niteliğine kadar, binanın dayanıklılığına tesir eden bir çok faktör mevcut.  Ama uzun müddet ayakta ve sağlam kalabilmesi için, dış tesirlerden koruyacak  sağlam bir çatı gerekmekte. 

Toplumlar, milletler medeniyetler için de bu durum geçerlidir. Üst kimlik, vizyon, ülkü, mefkûre, sosyal perspektif, din, ırk adına her ne dersek diyelim. Cemiyet mensuplarını ruhen besleyip, dış tesirlere karşı bir arada tutup, koruyacak çatı değerlere ihtiyaç vardır. 

Cemiyetimizin asırlardan beri tek yürek ve bir millet olarak bir arada yaşamasını sağlayan üst kimliği; derinlik ve perspektif sahibi, zamanın ruhunu okuyan ve aynı zamanda yazan ilim adamlarımızca oluşturulmuş, devlet adamlarımızca uygulanmıştır.  Akıp gelen tarihî süreç, bizi bir arada, aynı idealler üzerinde birleştirerek, kaynaştırarak bugünlere  getirmiş. Bu bazan mefkûrelerle olmuş, bazan kızılelma ile. Zaman zaman da felsefe ve düşünce alanında yollar çizen akımların perspektifi ile. Din düşüncesi ve dini yaşayış ise, toplumun ana perspektifinde belirleyici faktör  olmuştur. 

Bu alanda, 20. asırda iz açan işler yapan bir büyük alimimiz var: Ali Fuad  Başgil. 

Kendisine, dil, terbiye, hukuk hatta siyaset  alanından başlayarak oluşturduğu düşüncelerle Türkiye’ nin ideallerini inşa eden en önemli isimlerden biri  diyebiliriz. Bundan tam yetmiş bir yıl önce 1949’ da yayımladığı ve halen güncelliğini koruyan vulgarize bir başucu eseri bırakmıştır Başgil; “Gençlerle Başbaşa” 

Eser, ilk yayımlandığı zaman büyük alaka görmüş. Halen de çok okunanlar listesinde bir kitap durumundadır. Bugün de istisnasız her gruba ders kitabı olarak okutabilir, dinletebilirsiniz. Başgil Hoca, günümüzde de bu eser üzerinden cemiyetimizde yollar ve köprüler inşa etmeye devam etmektedir. 

Kitapta, karakter terbiyesi üzerine oldukça önemli çözümlemelere yer verilmiş. Eser; kaderde, kıvançta ve tasada bir arada yaşamamızın ruhunu işleyip, derslerini vermekte. Bu tahlillerin yanı sıra ilim, irfan ve hikmet barındıran muhtevası ile başta gençlerimiz olmak üzere, neslimize yol göstermeye devam etmektedir. 

-‘’Bir işe öfkeli  iken karar verme. Bekle öfken geçsin. Zira öfke ile kalkan zararla oturur.’’ 

-‘’Kimsenin yüzüne karşı söyleyemediğini arkasından söyleme. Bil ki arkadan konuşmak korkaklığın en iğrenç şeklidir.’’ 

-‘’Kimsenin cahilliğini yüzüne vurma. Bil ki insanları en çok kızdıran ve gücendiren cahilliklerinin yüzlerine vurulmasıdır.’’ 

Hocamız, bu kitaptaki ilim, ahlâk ve terbiye alanındaki değerli  görüşleriyle,  adeta maarif müfredatımızı yıllar önce kaleme almış. 

Hoca, izi sürülen biriydi. Hukuk fakültesinin 2 bin kişilik, hocalar önde ders yaparken arkada talebelerin yemek pişirdiğine dair talebe efsanesi olan büyük amfisi vardı.  Başgil Hoca ders yaparken bu amfi,  fakülteli ve başka fakültelerden talebelerce, hatta alaka duyan yoldan geçen vatandaşlar dahil, ayakta bile yer kalmayacak şekilde doldurulur. Her taraftan gelen talebeler,  büyük bir hayranlıkla ve alaka ile  derslerini takip ederdi. Çoğu hukukçu pek çok talebesi, devlette bir çok üst kademelere kadar yükseldi. Meclis Başkanlığı da yapmış olan talebesi Ferruh Bozbeyli, sıra Başgil’ in adını anmaya geldiğinde büyük bir tazim ve tevazu ile sesini alçaltarak: 

-‘’Hukukçu bilgisini  örnek ölçülerde kullanabilen insandır’’  prensibini biz  hocadan öğrendik diyor. 

Üretken bir hukukçudur. İş Hukuku dersinin üniversitelerimizdeki   ilk kurucusudur. 

 Bu ideal prensiplerle yetiştirdiği öğrencileri üzerindeki tesirleri halen devam etmektedir. Düşünce dünyamızda kurucu yaklaşımları, devleti ve milleti birbirine yaklaştıran duruşu ile cemiyetimizin   üst kimliğini inşa etmiş. Bu hali ile  “ana çatı davacısı” olarak millet nezdindeki yerini ve değerini  korumaya devam etmektedir. 

Ali Fuat Başgil Hoca; dil varlığımızı ve Türkçe’yi lisan şekline girmiş  ‘millî ruhumuz’ olarak görmüş. Yazı ve eserleriyle,  topluma milli  şuur aşılayan,  yol açan maarifçilerimizden birisi olmuştur. 

İmam Hatip Okulları, sonraları İlahiyat Fakültelerine dönüşen Yüksek İslam Enstitüleri’ nin kuruluşu ve Diyanet Teşkilatının yeniden yapılandırılmasına dair teori, fikir ve çalışmaları ile de bugünkü dinî hayatın temellerinde esastan emek sahibidir. 

Zor zamanda konuşabilen hakikat aşığıdır. Hakikat çizgisinden hiçbir zaman ayrılmayan bir ilim adamıdır 

Dilde, 1932’lerde başlatılıp 1937’lere gelince  durdurulan öztürkçecilik adıyla yapılan bir ‘tasfiyeciliğe’ giriş dönemi var. Durumun bir ‘çıkmaza’ girdiği görülüp de bunun bir tasfiye olduğu anlaşılınca, o dönemde bu işten vazgeçilir. 

Dildeki  tasfiye, 1940’ lardan sonra tekrar başlatılır. Hem de bu konuya geçmiş de itirazı olan iki isim tarafından: Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve Maarif Vekili Hasan Ali Yücel. 

İşte bu dönemde başlatılan dil sahasındaki tasfiyeye,  İstanbul Üniversitesinde karşı çıkan tek Hoca olarak bilinir Başgil Hoca. ‘’Ruhiyatçı ruh, tarihçi tarih icad eder mi?’ diyerek dilimizde devlet eliyle kelime icad edilemeyeceğini söyler, yazar. Hoca, dilin bir milletin milli varlığı olduğunu, kendi tabi seyri içinde gelişme göstermesi gerektiği görüşünü savunur. 

Başgil, bu konuya olan itirazlarını,  dönemin Cumhurbaşkanına bizzat iletir. 

Dil üzerindeki tahribata devam edildiğinde ciğerinden duyduğu sancısını dindirmek için 1945 yılında sansür altındaki tek parti dönemi basınında, dönem hükümetine en sert eleştirel yazıları yazar. 

Oldukça derinlikli bilgisi, hüküm kabiliyeti ve zengin ilmi hakimiyeti ile yed-i tûlâ derecesinde bir alimdir. O bir hezarfendir. Hocalar yetiştiren sistem hocası diyebiliriz. 

Temiz, duru bir dili, toplayıcı ve toparlayıcı bir yaklaşımı vardır. Her devirde istisnasız fikirlerine müracaat edilen bir ilim adamı olmuştur.
 
Ne eserlerinde, ne sohbet ve konferanslarında, ne de yaşayışında hatta fena muamele gördüğü kimselere karşı bile ayrıştırıcı, aşağılayıcı ve ötekileştirici dil kullanmamıştır. 

Başgil, ‘’Bugün Türkiye’ de ölmek istemeyen bir mazi ile hayata doğmak için çırpınan bir istikbal mücadele halindedir. Milletin selameti bu mücadeleye seyirci kalmakta değil, çarpışan tarafları barıştırmaktadır.’’  Şeklinde çok önemli bir tespite bulunmuş. Kendisi de bütün hayatı boyunca ‘mazi’ ve ‘istikbalin’ fikriyatını buluşturmak, barıştırmak ve birleştirmek için fikrî bir mücadele vermiştir. 

Millet irfanından beslenen, hikmetli bir çizgiden yürümüş, en önemlisi de ilmî görüşlerini koruyarak skolastik düşüncelere sapmamış. Geçmişten, görüşler nakletmek gibi bir kolaycılığa yönelmemiştir. Düşüncelerini öğrendikleriyle harmanlayıp, analiz ve senteze tabi tutarak görüşlerini  oluşturmuştur. Hüküm verebilme kapasitesi ile orjinal, tabî düşünce ve tasavvurlar ortaya koymuş. 

Türkiye' de birleştirici ve  kaynaştırıcı bir çizgiye temsil etti, telkin etti, tarif etti ve tebliğ etti. Bu duruşa  her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. 

“İlim adamı onuru,  şahsında anlam kazanmıştır. 

Onun safiyet yüklü hatıralarını okurken, hâkim olan ağırbaşlı mana ve ruhun tesirini, bütün benliğinizde hissetmektesiniz.
Söylediklerini yaşayıp, yaşadıklarını da söylemiştir. 

Hiç bir vazifeye talip olmamış, daima talep edilen olmuştur. 

Celal Bayar, 1945 senesinde Demokrat Parti’ yi kurma aşamasında, hocayı  partiye davet eder. Fikri ve lojistik anlamda destek olur. Ancak ‘katılma’ teklifine katılmaz. Gerekçesi de hayat ve mücadele çizgisini özetler mahiyettedir:‘ Fikri istiklâlini muhafaza etmek’ 

 Yazımızın sonunda hocamızın; 1944 senesinde vefat eden yakın arkadaşı Ord. Prof. Dr. İbrahim Fazıl Pelin’in cenazesine katılan  topluluğa yaptığı duygu dolu konuşmayı kendisine ithaf ediyoruz: 

“ ... Sen duyan, acıyan, dürüst düşünen ve düşündüğü gibi konuşan samimi bir fikir adamı idin. Senin Hakk’a tapan ve haksızlıktan iğrenen duygulu bir yüreğin vardı. Hocalık hayatında sen daima bu yürekle çalıştın. Memleket ve insaniyete faydalı oldun. Derslerini ve talebe evlatlarını düşündün. Meslektaşların  ve talebelerinin üzerinde en iyi ve en temiz hatıralar bırakarak bu alemden göç ettin.  

Ne mutlu sana. Bahtiyar ol.  

Ebediyetlere yükselen ruhun şad olsun.” 

Ali Fuad Başgil Hoca’ ya Mevla gani gani rahmet eylesin. 

Kaynakça:

1-Hatıralar - Başgil, Ali Fuad, Kubbealtı Yayınları – 7. Baskı, 2018 - İstanbul

2- Din ve Laiklik - Başgil, Ali Fuad - Yağmur Yayınları - 14. Baskı, 2018 - İstanbul

3- Gençlerle Başbaşa – Başgil, Ali Fuad – Yağmur Yayınları – 15. Baskı 1980 - İstanbul

4- Bir Düşünce İnsanı Olarak - Ali Fuad Başgil Hayatı ve Siyasi Mücadeleleri Uluslararası Sempozyumu – 13-14 Ekim 2017, Çarşamba – Samsun

5-Ahmet Hamdi Akseki - Kara, İsmail- Gündoğdu, Rabia - TDV Yayınları - 2019 - İstanbul

6- TRT Diyanet Ali Fuat Başgil Belgeseli - 2017

7 - TRT - Ali Fuad Başgil Belgeseli. 2018

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü

Günün önemli haber ve videoları WhatsApp kutunuzda! Telefon numaranızı yazın, hemen abone olun...

parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Namaz Vakti 13 Nisan 2021
İmsak 04:38
Güneş 06:07
Öğle 12:54
İkindi 16:35
Akşam 19:31
Yatsı 20:54

Gelişmelerden Haberdar Olun

@